Theo chủ nhà, cả 5 cây thị đều có kích thước lớn, cao khoảng 40 m, tán lá xum xuê. Phần gốc có đường kính gần 4 m, cần nhiều người ôm mới xuể. Trải qua hàng trăm năm, thân cây phần lớn đã rỗng ruột, chỉ còn lớp vỏ bao ngoài, nhưng vẫn đứng vững và phát triển xanh tốt.
Dấu tích thời gian in rõ trên từng thân cây phủ rêu phong. Trên thân và cành xuất hiện nhiều loài thực vật ký sinh, góp phần tạo nên vẻ cổ kính. Một cây trong số đó từng bị gãy ngọn sau trận bão năm 2025, song vẫn tiếp tục đâm chồi, phục hồi mạnh mẽ.
 |
| Quần thể 5 cây thị cổ nằm rải rác trong khuôn viên gia đình ông Lê Thanh Hà (67 tuổi, trú xóm Đông Thịnh 2, xã Đông Lộc, Nghệ An. Ảnh: Vietnamnet. |
Hệ rễ của những cây thị cũng gây ấn tượng khi ăn sâu xuống lòng đất, nhiều đoạn trồi lên mặt đất, thậm chí “ôm” và làm biến dạng các phiến đá từng được dùng để bao gốc. Điều này cho thấy sức sống bền bỉ của quần thể cây cổ qua thời gian.
Không chỉ có giá trị tự nhiên, khu vườn còn gắn với nhiều dấu mốc lịch sử. Theo lời người dân địa phương, nơi đây từng là điểm buộc voi của vua Quang Trung trong giai đoạn tập kết lực lượng trước khi tiến ra Bắc năm 1789. Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, khu vực này cũng từng được sử dụng làm căn cứ cách mạng.
 |
| Phần lớn thân cây đã rỗng ruột, chỉ còn lớp vỏ bên ngoài nhưng vẫn đứng vững. Ảnh: Vietnamnet. |
Năm 2011, các cơ quan chức năng phối hợp cùng giới khoa học đã tiến hành khảo sát, lấy mẫu nghiên cứu tại khu vườn. Kết quả cho thấy quần thể 5 cây thị có tuổi đời gần 700 năm.
Dù thân cây đã rỗng, mỗi năm các cây vẫn ra hoa, kết quả đều đặn. Gia đình thu hoạch quả, bán ra thị trường, thu về khoảng 10–15 triệu đồng mỗi năm.
Theo ông Hà, từng có nhiều người tìm đến trả giá cao để mua lại hoặc khai thác khu vườn phục vụ du lịch, trong đó có đề nghị lên tới 12 tỷ đồng. Tuy nhiên, gia đình quyết định giữ lại để bảo tồn.
Khoảng 15 năm trước, quần thể này được công nhận là Cây di sản Việt Nam. Từ đó đến nay, nơi đây trở thành điểm tham quan quen thuộc của người dân và du khách khi ghé thăm Nghệ An.
Tiktok: https://tiktok.com/@tapchivietnamhuongsac
Facebook: https://facebook.com/tapchivietnamhuongsac.vn
Youtube: https://youtube.com/@tapchivietnamhuongsac68
