Mai vàng từ lâu được xem là biểu tượng của tài lộc, thịnh vượng mỗi độ xuân về. Những năm gần đây, không chỉ ở miền Nam, người dân miền Bắc cũng chuộng trưng mai trong dịp Tết như một cách mang “hơi thở phương Nam” vào không gian ngày xuân. Tuy nhiên, để cây tiếp tục ra hoa rực rỡ vào năm sau, khâu chăm sóc hậu Tết đóng vai trò quyết định.
Dưới đây là ba việc quan trọng cần làm nếu muốn mai nở đúng dịp và kín nụ cho mùa Tết tiếp theo.
 |
Cắt tỉa, tạo tán đúng thời điểm
Khoảng 7–10 ngày sau Tết là thời điểm phù hợp để bắt đầu cắt tỉa. Lúc này, cây đã qua giai đoạn tiêu hao dinh dưỡng cho hoa và bắt đầu bước vào chu kỳ phục hồi.
Nguyên tắc chung là loại bỏ khoảng một phần ba chiều dài cành. Việc này giúp cây giảm bớt phần hoa, lá thừa, tập trung nuôi chồi mới. Khi cắt, nên giữ lại tối thiểu hai mắt lá trên mỗi nhánh và tạo vết cắt cách mắt lá chừng 5 mm. Nếu thao tác đúng kỹ thuật, từ mỗi vị trí cắt có thể bật ra hai chồi mới, giúp tán cây dày và cân đối hơn.
Với những cây cần chỉnh lại dáng, đặc biệt là thế thân lớn – ngọn nhỏ theo hình tháp, có thể cắt ngắn phần đỉnh. Tuy nhiên, trước khi cắt, cần chọn sẵn một chồi khỏe làm ngọn thay thế. Điểm cắt nên cách chồi này khoảng 5–10 cm, đồng thời dùng dây mềm cố định hướng mọc để tránh lệch trục.
Nếu có uốn cành bằng dây kim loại, sau khoảng ba tháng nên tháo ra để tránh hằn vết lên vỏ, ảnh hưởng thẩm mỹ và sinh trưởng.
Vệ sinh thân cành, hỗ trợ cây hồi sức
Sau khi tỉa, bước tiếp theo là làm sạch thân và cành. Có thể dùng vòi nước áp lực vừa phải để rửa bụi bẩn, rong rêu. Nếu nấm mốc bám dày, dùng bàn chải mềm chà nhẹ, tránh làm tổn thương lớp vỏ.
Một số nhà vườn sử dụng dung dịch urê pha loãng phun lên khu vực có nấm, chờ vài phút rồi chà sạch. Khi áp dụng cách này, cần che gốc để dung dịch không chảy xuống rễ, tránh gây sốc cho cây.
Đối với mai chưng trong nhà nhiều ngày, khi đưa ra ngoài nên đặt ở nơi râm mát 5–7 ngày trước khi cho tiếp xúc dần với nắng. Sự thay đổi đột ngột từ môi trường thiếu sáng sang nắng gắt có thể khiến lá bị cháy và cây suy yếu thêm.
Sau khi vệ sinh, có thể phun chế phẩm kích thích sinh trưởng 2–3 lần, mỗi lần cách nhau khoảng một tuần, để thúc đẩy chồi non bật mạnh. Khi lá bắt đầu ra, cần theo dõi sâu bệnh, đặc biệt là bọ trĩ và các loại nấm gây đốm lá. Việc phòng ngừa định kỳ giúp tán lá ổn định và khỏe mạnh trước khi bước vào giai đoạn tạo nụ.
Chăm sóc dài hạn và canh thời điểm tuốt lá
Từ tháng Giêng đến khoảng tháng 6 âm lịch là giai đoạn phục hồi. Lúc này, cây cần được bổ sung dinh dưỡng để tái tạo bộ rễ và tán lá. Có thể thay đất hoặc bổ sung giá thể mới giàu dinh dưỡng, kết hợp bón thêm phân lân để kích thích rễ phát triển.
Mai cần ánh nắng tự nhiên và môi trường thông thoáng. Tưới nước đều đặn nhưng không để úng. Khoảng hai tuần nên xoay chậu một lần để các mặt tán nhận ánh sáng đồng đều, giúp cây phát triển cân đối.
Từ tháng 6 âm lịch trở đi, mai bước vào giai đoạn tích lũy dinh dưỡng chuẩn bị hình thành nụ. Khi đó, cần điều chỉnh lượng phân phù hợp, tăng cường dinh dưỡng cho thân lá nhưng tránh bón quá nhiều đạm khiến cây chỉ tốt lá mà ít nụ.
Đến cuối tháng 11 âm lịch, người trồng bắt đầu tuốt lá để kích thích ra nụ và canh thời điểm nở đúng Tết. Thời gian tuốt cụ thể phụ thuộc vào tình trạng cây và diễn biến thời tiết. Nếu thời tiết lạnh kéo dài, có thể tuốt sớm hơn vài ngày; nếu nắng ấm, nên lùi lại để tránh hoa nở sớm.
Vì sao không nên bỏ qua khâu phục hồi?
Trong những ngày Tết, mai thường được đặt trong nhà, thiếu ánh sáng tự nhiên nên quang hợp kém. Lá mỏng, màu nhạt, cành vươn dài nhưng yếu. Nếu không được chăm sóc kịp thời, cây dễ suy kiệt, thậm chí khó ra hoa vào năm sau.
Ngay sau Tết, nên lặt bỏ toàn bộ hoa và nụ còn sót lại để cây không tiếp tục tiêu hao dinh dưỡng. Khi cắt, nên giữ lại phần đài hoa – vị trí thuận lợi cho chồi mới phát triển.
Dù có chút tiếc nuối khi phải bỏ đi những bông hoa còn nở dở, nhưng đây là bước cần thiết để cây “dưỡng sức”. Sự đầu tư tỉ mỉ trong vài tháng đầu năm chính là nền tảng cho một mùa mai vàng rực rỡ, nụ kín cành khi xuân quay trở lại.
Tiktok: https://tiktok.com/@tapchivietnamhuongsac
Facebook: https://facebook.com/tapchivietnamhuongsac.vn
Youtube: https://youtube.com/@tapchivietnamhuongsac68
