Ngày 23/4/2026, tại không gian xanh mát và giàu tính sáng tạo của Trung tâm dịch vụ nghệ thuật chế tác Bonsai Dũng Coca Garden (Dũng Coca Garden), một buổi giao lưu chuyên đề giữa CLB Truyền thông Việt Nam hương sắc và nghệ nhân Nguyễn Tiến Dũng (Dũng Coca) đã diễn ra trong không khí cởi mở, chân thành nhưng không kém phần sâu sắc.
 |
| Một số tác phẩm trưng bày tại Trung tâm dịch vụ nghệ thuật chế tác Bonsai Dũng Coca Garden |
Đây không đơn thuần là một chuyến thăm thực tế, mà là một lát cắt sinh động cho thấy cách truyền thông có thể “chạm” vào thực tiễn nghề, từ đó mở rộng biên độ lan tỏa giá trị của ngành sinh vật cảnh Việt Nam.
Tham dự buổi giao lưu có đại diện Tạp chí Việt Nam hương sắc, Ban Chủ nhiệm cùng các thành viên CLB Truyền thông Việt Nam hương sắc. Đoàn do Nhà báo Lê Doãn Hưng - Ủy viên Ban Chấp hành Hội Sinh vật cảnh Việt Nam, Phó Tổng Biên tập phụ trách Tạp chí Việt Nam hương sắc làm trưởng đoàn, đã trực tiếp làm việc với nghệ nhân Dũng Coca, người không chỉ là một gương mặt tiêu biểu trong giới chế tác bonsai trên đá mà còn là Ủy viên Ban Chấp hành Hội Sinh vật cảnh Việt Nam, Chủ nhiệm CLB Sinh vật cảnh Thường Tín, đồng thời là thành viên Ban Chủ nhiệm CLB truyền thông Việt Nam hương sắc.
 |
| Nghệ nhân Dũng Coca chia sẻ bên một tác phẩm chuẩn bị thực hiện những bước đầu trong việc chế tác trên đá. |
Ngay từ những phút đầu, không khí buổi giao lưu đã cho thấy một hướng tiếp cận khác biệt. Không còn khoảng cách giữa người làm báo và người làm nghề, không còn những khuôn mẫu trao đổi mang tính hình thức, thay vào đó là sự tương tác trực tiếp, nơi mọi câu hỏi đều được trả lời bằng thực tiễn, bằng thao tác và bằng chính những tác phẩm đang hình thành. “Mắt thấy, tay chạm” cách tiếp cận tưởng chừng giản dị ấy lại chính là chìa khóa để người làm truyền thông hiểu được bản chất của nghề, từ đó tạo ra những nội dung có chiều sâu và sức lan tỏa thực sự.
 |
| Công đoạn phá đá trên tác phẩm cần được chế tác tại Trung tâm dịch vụ nghệ thuật chế tác Bonsai Dũng Coca Garden |
Dũng Coca Garden hiện lên không chỉ như một khu vườn, mà là một không gian tổng hợp giữa sản xuất, trưng bày và truyền tải tri thức. Xưởng chế tác và khu trưng bày được tổ chức song song, vừa tách biệt về chức năng, vừa gắn kết về giá trị. Ở xưởng chế tác, những tác phẩm còn dang dở nằm cạnh nhau, mỗi cây là một hành trình chưa hoàn tất, mỗi đường rễ, thế đá đều ẩn chứa những quyết định kỹ thuật và thẩm mỹ. Người xem có thể chứng kiến những bước đầu tiên đôi khi là thô ráp, thậm chí “phá bỏ” để rồi từ đó hiểu rằng cái đẹp hoàn chỉnh luôn bắt đầu từ những điều chưa hoàn hảo.
Trái lại, khu trưng bày lại là nơi hội tụ những tác phẩm đã đạt đến độ “chín”, nơi giá trị thẩm mỹ hòa quyện cùng giá trị kinh tế. Những tác phẩm tại đây không chỉ để thưởng ngoạn mà còn là minh chứng cho một quá trình lao động dài lâu, nơi thời gian, kỹ năng và sự kiên trì được kết tinh thành hình hài cụ thể. Chính sự đối lập giữa “đang làm” và “đã hoàn thiện” tạo nên một trải nghiệm đầy đủ, giúp người xem nhận thức rõ hơn về chiều sâu của nghề sinh vật cảnh.
 |
| Nghệ nhân Dũng Coca chia sẻ bên một tác phẩm được chế tác trên đá tại Trung tâm dịch vụ nghệ thuật chế tác Bonsai Dũng Coca Garden. |
 |
| Nghệ nhân Dũng Coca chia sẻ tỉ mỉ từng chi tiết trong quy trình thực hiện chế tác bên một tác phẩm tại Trung tâm dịch vụ nghệ thuật chế tác Bonsai Dũng Coca Garden. |
Từ góc nhìn của CLB Truyền thông Việt Nam hương sắc, chuyến đi này mang ý nghĩa như một hành trình “giải mã”. Ông Đỗ Văn Sinh - Chủ nhiệm CLB chia sẻ rằng, trong bối cảnh sinh vật cảnh không còn là thú chơi thuần túy mà đã trở thành một ngành nghề có giá trị kinh tế, văn hóa và cả yếu tố di sản, người làm truyền thông không thể chỉ đứng ngoài quan sát. Muốn truyền tải đúng, viết trúng và viết có sức lan tỏa, cần phải đi vào tận lõi của nghề, hiểu được những gì diễn ra phía sau mỗi tác phẩm từ công đoạn kỹ thuật đến triết lý làm nghề.
 |
| Ông Đỗ Văn Sinh - Phó Chủ tịch Hội đồng Biên tập Tạp chí Việt Nam hương sắc, Chủ nhiệm CLB truyền thông Việt Nam hương sắc chia sẻ ý kiến trong buổi giao lưu. |
Ở chiều ngược lại, nghệ nhân Dũng Coca cũng thể hiện một nhận thức rõ ràng về vai trò của truyền thông. Ông cho rằng, người nghệ nhân trong thời đại hiện nay không chỉ dừng lại ở việc sáng tạo, mà còn cần chủ động chia sẻ, truyền đạt và đồng hành cùng truyền thông để lan tỏa giá trị. “Làm nghề mà không nói được về nghề thì rất khó để công chúng hiểu đúng và trân trọng đúng”, anh chia sẻ. Việc tham gia vào CLB truyền thông Việt Nam hương sắc, với ông, không chỉ là một sự ghi nhận mà còn là trách nhiệm góp phần định hình nhận thức xã hội về nghề sinh vật cảnh.
Điểm nhấn chuyên môn của buổi giao lưu chính là phần giới thiệu quy trình chế tác bonsai trên đá, một kỹ thuật đặc thù, nơi yếu tố kỹ thuật, thẩm mỹ và triết lý hòa quyện chặt chẽ. Không trình bày bằng lý thuyết, nghệ nhân Dũng Coca dẫn dắt người nghe bằng chính những ví dụ sống động tại xưởng, nơi từng công đoạn được tái hiện một cách trực quan.
 |
 |
| Nghệ nhân Dũng Coca chia sẻ kiến thức bên một tác phẩm được thực hiện chế tác hoàn thiện tại Trung tâm dịch vụ nghệ thuật chế tác Bonsai Dũng Coca Garden. |
Quy trình ký đá cho cây, theo ông, gồm ba giai đoạn cơ bản nhưng mỗi giai đoạn đều mang tính quyết định. Giai đoạn đầu tiên là xử lý nền, một công đoạn mang tính “phá” nhưng lại là tiền đề cho việc “lập”. Những phần đá cũ, đất thừa không đạt tiêu chuẩn được loại bỏ, nhưng điều quan trọng nhất là giữ lại bộ rễ quý. “Rễ là linh hồn của cây”, nghệ nhân nhấn mạnh, bởi chính rễ tạo nên thần thái và giá trị của tác phẩm. Một nguyên tắc kỹ thuật được đặc biệt lưu ý là không sử dụng “dị chủng” đá, tức mỗi tác phẩm chỉ nên sử dụng một loại đá đồng nhất về màu sắc và chất liệu để đảm bảo tính hài hòa.
Sang giai đoạn thứ hai, việc đưa đá chính vào và tạo thế đứng cho cây chính là lúc tư duy nghệ thuật được thể hiện rõ nét. Nghệ nhân phải lựa chọn những bộ rễ già, có độ khó cao để làm trục chính, từ đó xây dựng bố cục tổng thể. Nguyên lý âm dương được vận dụng thông qua sự chuyển động của cao - thấp, nông - sâu, tạo nên cảm giác “trong tĩnh có động, trong động có tĩnh”. Đá được cố định sát vào rễ bằng dây thép, nhưng mục tiêu cuối cùng không phải là sự chắc chắn đơn thuần, mà là tạo ra cảm giác tự nhiên như thể cây đã ôm đá từ rất lâu.
Quan điểm “đá có trước, cây có sau” được nghệ nhân Dũng Coca nhắc lại như một triết lý cốt lõi. Ở đây, không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà là cách nhìn về mối quan hệ giữa con người và tự nhiên. Người làm nghề không áp đặt, mà đặt cây vào vị thế thích nghi, để rễ ôm đá, nương theo đá, từ đó tạo nên sự hài hòa tự nhiên.
Giai đoạn cuối cùng là hoàn thiện và “hóa trang”, nơi những dấu vết kỹ thuật được xử lý để trở nên liền mạch. Xi măng, cát được sử dụng như những công cụ hỗ trợ, nhưng mục tiêu không phải là che giấu mà là hòa nhập, khiến tác phẩm trở nên tự nhiên nhất có thể. Một tác phẩm thành công là khi người thưởng ngoạn không nhận ra sự can thiệp, mà tin rằng nó đã tồn tại như vậy từ lâu.
 |
| Nghệ nhân Dũng Coca giới thiệu một tác phẩm hoàn thiện được trưng bày tại Trung tâm dịch vụ nghệ thuật chế tác Bonsai Dũng Coca Garden. |
Trong số các tác phẩm được giới thiệu, “Bàn Căn Chấn Thạch” nổi bật như một minh chứng cho tư duy sáng tạo và sự mạnh dạn đổi mới. Xuất phát từ một cây sanh Nam Điền lâu năm, tác phẩm đã được cải tạo sâu khi phần thân cũ được thay thế bằng trụ đá, trong khi bộ rễ quý vẫn được giữ nguyên. Sự thay đổi này không chỉ nâng tầm thẩm mỹ mà còn tạo ra một cấu trúc mới, vừa lạ vừa hợp lý.
Tên gọi “Bàn Căn Chấn Thạch” mang nhiều tầng ý nghĩa. “Bàn căn” gợi hình ảnh bộ rễ vững chãi như móng rồng, trong khi “chấn thạch” thể hiện sự ôm giữ, bảo vệ giá trị cốt lõi. Ở góc độ học thuật, đây là sự kết hợp giữa hình thái học thực vật và biểu tượng văn hóa, nơi yếu tố tự nhiên được nâng lên thành thông điệp về sự bền vững.
 |
| Các thành viên CLB Truyền thông Việt Nam hương sắc chăm chú lắng nghe những kiến thức được nghệ nhân Dũng Coca chia sẻ. |
Từ câu chuyện của một tác phẩm cụ thể, buổi giao lưu mở rộng ra một vấn đề lớn hơn: vai trò của nghệ nhân và nhà vườn trong việc lan tỏa tri thức nghề. Thực tế cho thấy, cộng đồng người chơi cây cảnh tại Việt Nam ngày càng phát triển, nhưng không phải ai cũng có điều kiện tiếp cận với kiến thức bài bản. Nhiều kỹ thuật vẫn được truyền miệng, thiếu hệ thống và dễ dẫn đến sai lệch.
Trong bối cảnh đó, việc các nghệ nhân chủ động chia sẻ kinh nghiệm, hướng dẫn kỹ thuật và mở rộng không gian giao lưu là vô cùng cần thiết. Không chỉ dừng lại ở việc tạo ra tác phẩm, người làm nghề cần trở thành người truyền đạt tri thức, góp phần xây dựng một cộng đồng học hỏi rộng mở. Đây cũng chính là điểm giao thoa giữa nghề và truyền thông, nơi tri thức được hệ thống hóa, lan tỏa và nâng tầm.
Triết lý “Cây dạy mình làm” mà nghệ nhân Dũng Coca chia sẻ ở cuối buổi giao lưu có thể xem như một kết luận giản dị nhưng sâu sắc. Trong đó, con người không phải là trung tâm tuyệt đối, mà là người học hỏi từ tự nhiên, từ sự vận động của cây, của đất, của đá. Một tác phẩm bonsai có hồn không nằm ở sự cầu kỳ hay phô diễn kỹ thuật, mà ở khả năng giữ được sự tự nhiên, thể hiện “thấu căn lộ cốt”, nơi vẻ đẹp của rễ và thân được bộc lộ một cách chân thực.
 |
| Các thành viên CLB Truyền thông Việt Nam hương sắc chụp ảnh lưu niệm tại Trung tâm dịch vụ nghệ thuật chế tác Bonsai Dũng Coca Garden. |
Buổi giao lưu tại Dũng Coca Garden vì thế không chỉ dừng lại ở một hoạt động kết nối, mà còn phản ánh rõ nét mối quan hệ ngày càng chặt chẽ giữa truyền thông và thực tiễn nghề nghiệp. Khi người làm báo hiểu nghề hơn, họ sẽ kể những câu chuyện có chiều sâu hơn. Và khi người làm nghề ý thức được vai trò của truyền thông, họ sẽ chủ động hơn trong việc chia sẻ và lan tỏa giá trị.
Trong bối cảnh sinh vật cảnh Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế, những hoạt động như vậy không chỉ mang ý nghĩa cá nhân, mà còn góp phần định hình một hệ sinh thái phát triển bền vững, nơi nghệ thuật, kinh tế và truyền thông cùng song hành, nâng đỡ và thúc đẩy nhau. Và chính từ những không gian như Dũng Coca Garden, những giá trị tưởng chừng tĩnh lặng của cây và đá lại tiếp tục được đánh thức, lan tỏa và sống động trong đời sống đương đại.
Tiktok: https://tiktok.com/@tapchivietnamhuongsac
Facebook: https://facebook.com/tapchivietnamhuongsac.vn
Youtube: https://youtube.com/@tapchivietnamhuongsac68
