Nhiều năm nay, vườn đào của anh Trần Xuân Điệp, xã Nam Phong (tỉnh Ninh Bình) được xem là một trong những địa chỉ quen thuộc của người chơi đào tại “thủ phủ” đào – quất Nam Phong. Phần lớn cây trong vườn là đào cổ thụ, kích thước lớn, phù hợp với không gian sân vườn rộng. Không ít khách hàng kỹ tính chỉ thuê hoặc mua đào từ vườn nhà anh suốt hàng chục năm.
“Đào trong vườn chủ yếu là đào cổ, trồng và chăm sóc trên đất Nam Định gần 20 năm nên rất thuần. Hoa to, màu đậm, dày nụ, nở đúng dịp Tết và có thể chơi bền tới hết tháng Giêng”, anh Điệp nói.
 |
| Chưa vào vụ cao điểm Tết, các vườn đào đã đón khách đến chọn cây từ sớm. Ảnh: Nông nghiệp và Môi trường. |
Theo chủ vườn, dù năm 2025 thời tiết diễn biến thất thường, mưa bão nhiều, nhưng vùng đào – quất Nam Phong không bị ảnh hưởng đáng kể. Việc hình thành tuyến đường tránh TP Nam Định (cũ), chạy qua các xã Nam Phong, Mỹ Tân, Tân Thịnh… đã góp phần thay đổi diện mạo vùng thuần nông này. Từ sản xuất nhỏ lẻ, tự phát, Nam Phong nay trở thành vùng trồng đào – quất tập trung lớn nhất khu vực đồng bằng sông Hồng.
Đào và quất Nam Phong được thị trường đánh giá cao nhờ dáng cây đẹp, kích thước lớn và độ bền. Nhiều cây đào cổ cao vài mét, tán rộng 4–5 m, hoa nở kín. Quất cảnh có cây cao tới 3 m, tán tròn đều, quả to, bóng, sáng màu. Nhờ chất lượng và hình thức nổi trội, giá đào – quất tại đây thường cao gấp 3–4 lần so với sản phẩm cùng loại ở các địa phương lân cận.
Để có một cây đào đẹp chơi Tết, người trồng phải chăm sóc quanh năm với nhiều công đoạn tỉ mỉ. Khoảng giữa tháng 11 âm lịch, các nhà vườn bắt đầu tuốt lá để kích thích cây ra nụ, căn thời điểm nở hoa. Với đào cổ, nụ lớn, khỏe; khi nở, hoa có cánh dày, màu sắc đậm và bền hơn đào non.
Vườn đào được trồng theo hàng lối, mỗi cây cách nhau vài mét, gốc được đắp ụ đất lớn để giữ dinh dưỡng. Trước mùa bán khoảng một tháng, nhà vườn tiến hành “đánh truyền” – đào bầu đất quanh gốc, quấn lưới cố định rồi để nguyên cây tại chỗ cho rễ mới phát triển. Khi khách đến chọn, cây được đưa lên chậu và vận chuyển đi trưng Tết.
Theo anh Điệp, các cây đào cổ thụ cao 3–4 m chủ yếu được cho thuê thay vì bán đứt. “Nhiều khách sẵn sàng chi hàng trăm triệu đồng để mua cây, nhưng tôi thường khuyên nên thuê. Không có kinh nghiệm chăm sóc, cây rất dễ suy, năm sau không cho hoa đẹp. Thuê đào kinh tế hơn, chỉ cần vài chục triệu đồng là đã có cây phù hợp không gian trưng bày”, anh cho biết.
Năm nay, giá đào – quất Tết tăng khoảng 15–20% so với năm trước. Những cây đào lớn, phải dùng cẩu để vận chuyển, có giá thuê từ 15 đến 20 triệu đồng mỗi cây.
Hiện vựa đào – quất Nam Phong có hơn 50 hộ trồng đào và số lượng tương đương trồng quất cảnh, mỗi vườn quy mô 5–6 sào. Trung bình mỗi hộ thu 600–800 triệu đồng mỗi năm; sau khi trừ chi phí, lợi nhuận đạt khoảng 200 triệu đồng. Trồng hoa, cây cảnh phục vụ Tết được các địa phương ven sông Đào, sông Hồng, sông Trà Lý (Nam Định cũ) xác định là hướng phát triển kinh tế hộ gia đình, đồng thời gắn với du lịch làng nghề và sinh thái.
