Ngày 25/10/2026, sự kiện Giao lưu, triển lãm sinh vật cảnh Câu lạc bộ Bonsai Yên Phong mở rộng lần thứ II năm 2026 khai mạc tại Yên Phong, với gần 600 tác phẩm lớn nhỏ cùng hàng trăm gian hàng thương mại của các nghệ nhân, nhà vườn trên cả nước. Sự kiện được tổ chức nhân dịp chào mừng thành lập thành phố Bắc Ninh, thành lập phường Yên Phong và kỷ niệm 10 năm thành lập Câu lạc bộ Bonsai Yên Phong.
Tuy nhiên, bên cạnh hoạt động giao lưu, trưng bày và quảng bá sinh vật cảnh, việc sử dụng logo của Hội Sinh vật cảnh Việt Nam làm biểu tượng nhận diện cho Câu lạc bộ Bonsai Yên Phong đang đặt ra vấn đề cần được nhìn nhận nghiêm túc.
Quan sát hình ảnh tại sự kiện ngày 25/10, biểu tượng hình tròn xuất hiện ở vị trí trung tâm phía trên phông sân khấu, gắn với tên gọi Câu lạc bộ Bonsai Yên Phong. Lãnh đạo Hội Sinh vật cảnh Việt Nam cho biết, logo (biểu tượng) của Hội Sinh vật cảnh Việt Nam đã được đăng ký bản quyền theo quy định của pháp luật. Câu lạc bộ Bonsai Yên Phong không phải thành viên của Hội Sinh vật cảnh Việt Nam nhưng đã tự ý sử dụng logo của Hội làm logo câu lạc bộ khi chưa xin phép và chưa được Hội chấp thuận.
Ông Nguyễn Thành Sơn - Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh tỉnh Bắc Ninh xác nhận: "Câu lạc bộ Bonsai Yên Phong tổ chức Giao lưu, triển lãm sinh vật cảnh Câu lạc bộ Bonsai Yên Phong mở rộng lần thứ II năm 2026 khai mạc tại Yên Phong, tuy nhiên CLB Bonsai Yên Phong không phải thành viên của Hội Sinh vật cảnh tỉnh Bắc Ninh. Chúng tôi đã báo cáo việc này với cơ quan có thẩm quyền".
Sử dụng logo của Hội làm biểu tượng câu lạc bộ: Không thể xem là chuyện nhỏ
Việc đặt logo tại vị trí nổi bật trên phông sân khấu, nếu đồng thời sử dụng làm nhận diện riêng của câu lạc bộ, có thể khiến người xem hiểu rằng biểu tượng này thuộc về câu lạc bộ hoặc thể hiện một mối quan hệ chính thức giữa câu lạc bộ với Hội Sinh vật cảnh Việt Nam.
Thông tin về tên gọi và biểu tượng chính thức của Hội Sinh vật cảnh Việt Nam được đăng công khai trên website của Hội tại địa chỉ tên miền: https://hoisvcvn.org.vn/. Ảnh chụp màn hình website.
Trong hoạt động hội, nhóm, biểu tượng không chỉ có ý nghĩa trang trí. Đây còn là dấu hiệu nhận diện gắn với uy tín, lịch sử hoạt động và hình ảnh của tổ chức. Việc sử dụng biểu tượng của một tổ chức khác khi chưa được chấp thuận có thể làm phát sinh tranh chấp về quyền, đồng thời ảnh hưởng đến tính minh bạch trong hoạt động truyền thông.
Cần phân biệt rõ: việc hai tổ chức cùng hoạt động trong lĩnh vực sinh vật cảnh không đồng nghĩa với việc tổ chức này đương nhiên có quyền sử dụng logo của tổ chức kia. Cũng không thể mặc nhiên coi việc sử dụng logo là hợp pháp chỉ vì biểu trưng xuất hiện trong một sự kiện giao lưu, triển lãm công khai.
Với trường hợp Câu lạc bộ Bonsai Yên Phong, điều cần được làm rõ là căn cứ nào cho phép câu lạc bộ sử dụng biểu tượng của Hội, trong khi phía Hội khẳng định chưa chấp thuận việc sử dụng đó.
Những quy định pháp luật cần được đối chiếu
Việc xem xét trách nhiệm pháp lý trong vụ việc cần căn cứ vào hồ sơ về quyền đối với logo, cách thức sử dụng và các quy định pháp luật có hiệu lực tại thời điểm xảy ra sự việc.
Thứ nhất, quy định về quyền tác giả đối với logo:
Theo Điều 14 Luật Sở hữu trí tuệ, tác phẩm mỹ thuật ứng dụng là một trong những loại hình tác phẩm được bảo hộ nếu đáp ứng các điều kiện luật định. Điều 6 quy định về căn cứ phát sinh quyền tác giả; Điều 28 quy định các hành vi xâm phạm quyền tác giả.
Nếu logo của Hội là tác phẩm được bảo hộ và việc sao chép, sử dụng của câu lạc bộ xâm phạm quyền của tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tác giả, hành vi đó có thể bị xem xét theo các quy định tương ứng.
Thứ hai, quy định về quyền đối với nhãn hiệu:
Điều 129 Luật Sở hữu trí tuệ quy định các trường hợp xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu. Nếu logo đã được đăng ký bảo hộ và việc sử dụng của câu lạc bộ đáp ứng các điều kiện luật định về dấu hiệu sử dụng, phạm vi bảo hộ và khả năng gây nhầm lẫn, chủ thể có quyền có thể yêu cầu xem xét hành vi xâm phạm.
Thứ ba, quy định về cạnh tranh không lành mạnh:
Điều 130 Luật Sở hữu trí tuệ điều chỉnh một số hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp, bao gồm các trường hợp sử dụng chỉ dẫn thương mại gây nhầm lẫn về chủ thể kinh doanh hoặc hoạt động kinh doanh. Việc áp dụng điều luật này phải dựa trên các điều kiện pháp lý cụ thể, không thể suy ra chỉ từ việc hai tổ chức sử dụng logo giống nhau.
Để kiểm tra, có thể tham khảo:
- Luật Sở hữu trí tuệ và các văn bản sửa đổi, bổ sung – Cổng thông tin văn bản Chính phủ.
- Cơ sở dữ liệu tra cứu nhãn hiệu – Viện Khoa học Sở hữu trí tuệ.
- Nghị định 17/2023/NĐ-CP về quyền tác giả, quyền liên quan.
Cần chấm dứt tình trạng tùy tiện sử dụng biểu trưng của tổ chức khác
Từ sự việc tại Yên Phong, vấn đề rộng hơn được đặt ra là việc quản lý, sử dụng logo trong các hội, câu lạc bộ và nhóm hoạt động chuyên ngành.
Một câu lạc bộ có thể xây dựng logo riêng, phát triển thương hiệu và quảng bá hoạt động của mình. Nhưng việc sử dụng biểu tượng thuộc về tổ chức khác cần có căn cứ phù hợp, đặc biệt khi biểu tượng đó được dùng làm nhận diện chính thức hoặc xuất hiện trên các tài liệu khiến công chúng có thể hiểu nhầm về quan hệ tổ chức.
Nếu không được kiểm soát, cách sử dụng này có thể khiến người tham gia sự kiện, nghệ nhân, nhà vườn và đối tác hiểu sai về tư cách trực thuộc, sự công nhận hoặc bảo trợ của một tổ chức cấp trên.
Đối với các hội, nhóm đang sử dụng logo của tổ chức khác, đây cũng là lời cảnh báo cần rà soát lại nguồn gốc biểu tượng, văn bản cho phép và phạm vi sử dụng. Khi phát hiện dấu hiệu xâm phạm quyền hợp pháp, chủ thể có quyền có thể yêu cầu chấm dứt việc sử dụng và đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét theo quy định.
Cần câu trả lời rõ ràng từ Câu lạc bộ Bonsai Yên Phong
Sự kiện triển lãm ngày 25/10/2026 có ý nghĩa giao lưu và quảng bá sinh vật cảnh, nhưng quy mô tổ chức hay giá trị của các tác phẩm trưng bày không làm thay đổi yêu cầu tôn trọng quyền hợp pháp của tổ chức khác.
Với thông tin phía Hội Sinh vật cảnh Việt Nam cung cấp rằng câu lạc bộ sử dụng logo khi chưa được cho phép, vấn đề cần được làm rõ là nguồn gốc biểu tượng, căn cứ sử dụng và việc câu lạc bộ có tiếp tục dùng logo này trong các hoạt động nhận diện, truyền thông hay không.
Câu lạc bộ Bonsai Yên Phong cần giải trình chính thức về vấn đề trên. Đồng thời, Hội Sinh vật cảnh Việt Nam có quyền công khai quan điểm và phạm vi quyền của mình đối với biểu tượng, trên cơ sở tài liệu có thể kiểm chứng.
Nếu việc sử dụng không được chấp thuận và có đủ căn cứ xác định hành vi xâm phạm quyền được pháp luật bảo hộ, việc yêu cầu chấm dứt sử dụng và đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét là những phương án cần được cân nhắc.
Tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ không phải là lựa chọn tùy nghi, mà là trách nhiệm cần được thực hiện trong hoạt động của mọi tổ chức. Việc sử dụng logo của Hội Sinh vật cảnh Việt Nam làm biểu tượng riêng khi chưa được cho phép, nếu được chứng minh bằng hồ sơ và đối chiếu với các điều kiện luật định, cần được xử lý minh bạch nhằm bảo vệ quyền hợp pháp của Hội và tránh tạo tiền lệ tùy tiện sử dụng biểu tượng của các tổ chức khác.
