Xã Sông Đốc (tỉnh Cà Mau) từ lâu đã nổi tiếng với nghề làm khô cá cơm – một sản phẩm đặc trưng của vùng sông nước miền Tây. Dù có lịch sử lâu đời, nghề khô cá cơm tại đây chỉ thực sự phát triển mạnh mẽ trong vài năm trở lại đây nhờ sự đầu tư vào cơ sở vật chất và quy mô sản xuất. Hiện tại, hàng chục cơ sở thu mua và chế biến cá cơm đã hình thành, trong đó 5 cơ sở đạt quy mô lớn, sở hữu máy sấy, máy hấp hiện đại và dàn phơi rộng hàng héc-ta. Mỗi năm, hàng ngàn tấn cá cơm khô được cung ứng ra thị trường, đem lại doanh thu hàng trăm tỷ đồng, đóng góp quan trọng vào ngân sách địa phương và tạo việc làm ổn định cho lao động nhàn rỗi.
Cửa biển Sông Đốc là nơi tập trung hàng ngàn phương tiện đánh bắt, cung cấp nguồn nguyên liệu dồi dào cho các nhà máy chế biến thủy sản nói chung và làng nghề khô cá cơm nói riêng. Những ngày chính vụ, cả thị trấn trở nên nhộn nhịp. Từ sáng sớm, tàu thuyền cập bến với đầy ắp cá cơm tươi, những mẻ cá cơm vừa được đánh bắt xếp đầy khoang, chuẩn bị cho công đoạn sơ chế. Lượng cá cơm chuyển lên các cơ sở chế biến mỗi ngày có thể lên tới hàng trăm tấn, đủ để thấy sức sống nhộn nhịp của làng nghề.
 |
| Cá cơm tươi hấp 2 phút cho ra lò và chuyển lên sàn phơi. |
Qua cầu Rạch Ruộng, giáp ranh với ấp Kinh Giữa, xã Khánh Hải, làng nghề hiện ra tầm mắt với những dàn phơi dài hàng trăm mét. Vào chính vụ, không khí lao động trở nên sôi động: cá cơm tươi được đưa vào lò hấp khoảng 2 phút, bốc khói nghi ngút; những người thợ nhanh tay trải cá ra sàn phơi, để dưới ánh nắng mặt trời khoảng 4 giờ trước khi tiến hành các công đoạn tiếp theo. Mùi cá thơm lẫn với gió biển bay xa hàng cây số, tạo nên hương vị đặc trưng khiến bất cứ ai ghé qua cũng không thể quên.
Cá cơm tại Sông Đốc được khai thác quanh năm, nhưng cao điểm từ tháng 7 đến tháng 2 âm lịch. Vào thời gian này, nhiều cơ sở thu mua và chế biến hàng trăm tấn cá mỗi ngày, với sự tham gia của hàng trăm lao động địa phương. Mỗi người thợ nhận thu nhập từ 150.000 đến 200.000 đồng/ngày, góp phần tạo sinh kế ổn định cho nhiều gia đình. Kỹ thuật chế biến cá cơm tại đây là sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại: cá sau khi hấp được trải đều trên dàn phơi, qua quá trình sàng lọc, sấy lần cuối, trước khi đóng gói thành phẩm. Nhờ vậy, cá khô giữ được vị ngon tự nhiên, màu sắc tươi sáng và độ giòn vừa phải, đáp ứng yêu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu.
Sản phẩm khô cá cơm Sông Đốc không chỉ phổ biến trong các bữa ăn gia đình mà còn được các nhà hàng, quán ăn lựa chọn nhờ hương vị đậm đà, đặc trưng. Nhiều công ty đầu mối đã đưa sản phẩm xuất khẩu sang Trung Quốc, Đài Loan và một số nước Đông Nam Á, mở rộng thị trường và nâng cao uy tín của làng nghề. Bên cạnh giá trị kinh tế, khô cá cơm còn trở thành nét văn hóa ẩm thực độc đáo của vùng biển Cà Mau, gắn liền với đời sống người dân nơi đây.
Không chỉ chú trọng về sản lượng, nhiều cơ sở tại Sông Đốc còn quan tâm đến yếu tố vệ sinh an toàn thực phẩm. Máy móc hiện đại giúp quá trình hấp, sấy được kiểm soát nhiệt độ chính xác, giảm thiểu rủi ro hư hỏng, bảo quản sản phẩm lâu hơn. Những công đoạn như sàng lọc, phân loại cá cũng được thực hiện nghiêm ngặt, đảm bảo sản phẩm đến tay người tiêu dùng đạt chất lượng tốt nhất.
Đằng sau những mẻ cá cơm khô là cả một nhịp sống lao động nhộn nhịp và bền bỉ. Người thợ Sông Đốc quen với những buổi sáng sớm đưa cá lên lò hấp, trải cá ra sàn phơi, kiểm soát nhiệt độ, đảo cá đều tay để nắng chiếu đều trên từng con cá. Công việc vất vả nhưng đem lại niềm tự hào khi sản phẩm của họ không chỉ phục vụ người tiêu dùng trong nước mà còn lan xa ra thị trường quốc tế. Chính nhờ sự chăm chút tỉ mỉ này mà khô cá cơm Sông Đốc giữ được vị ngon đặc trưng, tạo nên thương hiệu riêng trong lòng người yêu ẩm thực.
Nhìn vào nhịp sống của làng nghề, có thể thấy nghề khô cá cơm không chỉ là nghề mưu sinh mà còn là biểu tượng văn hóa vùng biển. Từ những con cá cơm nhỏ bé, người dân Sông Đốc đã tạo nên một sản phẩm mang đậm hương vị biển cả, lưu giữ truyền thống và phát triển kinh tế địa phương. Mỗi năm, làng nghề cung cấp hàng ngàn tấn cá cơm khô, góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành thủy sản Cà Mau, đồng thời giữ gìn bản sắc văn hóa ẩm thực địa phương.
Tiktok: https://tiktok.com/@tapchivietnamhuongsac
Facebook: https://facebook.com/tapchivietnamhuongsac.vn
Youtube: https://youtube.com/@tapchivietnamhuongsac68
