Giai đoạn 2021–2025, UBND tỉnh Điện Biên đã ban hành 10 quyết định, kế hoạch liên quan đến bảo tồn và phát triển nghề, làng nghề. Đồng thời, một đề án riêng cũng được triển khai, đặt mục tiêu đến năm 2025 khôi phục ít nhất 3 nghề có nguy cơ mai một, công nhận mới 12 nghề truyền thống và 2 làng nghề. Các sở, ngành như Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chủ động phối hợp với địa phương, từng bước phục hồi và phát triển các nghề theo hướng bền vững.
 |
| Tỉnh Điện Biên hiện có 44 nghề và làng nghề truyền thống. |
Nhờ sự vào cuộc đồng bộ, đến nay toàn tỉnh đã có 14 nghề truyền thống, làng nghề và làng nghề truyền thống được công nhận. Kết quả này góp phần tạo nền tảng pháp lý và động lực để các làng nghề tiếp tục phát triển.
Bên cạnh đó, tỉnh cũng ban hành chính sách hỗ trợ cụ thể về kinh phí. Theo Quyết định số 13/2020/QĐ-UBND, mỗi nghề truyền thống được hỗ trợ tương đương 2 lần mức lương cơ sở; làng nghề được hỗ trợ 5 lần và làng nghề truyền thống được hỗ trợ cao nhất 7 lần. Chính sách này được đánh giá là thiết thực, góp phần khuyến khích người dân duy trì và phát triển nghề.
Theo lãnh đạo tỉnh, các làng nghề sau khi được công nhận đã thu hút lao động là con em đồng bào dân tộc thiểu số trở về địa phương làm việc, thậm chí có thể làm tại nhà với thu nhập ổn định. Hiện các nghề truyền thống, làng nghề thu hút gần 500 lao động thường xuyên, với mức thu nhập từ 2–6 triệu đồng/người/tháng. Không chỉ tạo nguồn thu nhập, hoạt động này còn góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa và đáp ứng nhu cầu lao động thời vụ tại địa phương.
Cùng với hỗ trợ tài chính, Điện Biên triển khai nhiều giải pháp đồng bộ như đầu tư hạ tầng, hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm, đổi mới công nghệ, quảng bá và đào tạo nguồn nhân lực. Nhờ đó, hiệu quả hoạt động của các làng nghề từng bước được nâng cao.
Thực tế tại phường Mường Lay cho thấy rõ hiệu quả của các chính sách này. Nghề làm bánh khẩu xén, chí chọp của đồng bào Thái trắng tại bản Bắc 2 vốn có lịch sử lâu đời, nay phát triển mạnh với 71 hộ và 166 lao động tham gia, so với khoảng 20 hộ trước đây. Thu nhập bình quân đạt 5,5–6 triệu đồng/người/tháng. Người dân cũng chủ động cải tiến mẫu mã, đa dạng sản phẩm để phù hợp thị trường.
Việc bản Bắc 2 được công nhận là làng nghề truyền thống, cùng với nghề làm bánh được ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, đã tạo thêm động lực để cộng đồng duy trì và phát triển nghề. Đây là minh chứng cho sự kết hợp hiệu quả giữa bảo tồn văn hóa và phát triển kinh tế.
Tương tự, làng nghề dệt thổ cẩm bản Pa Xa Lào (xã Thanh Yên) hiện có 33 hộ với 36 lao động tham gia sản xuất, cung cấp sản phẩm phục vụ nhu cầu của đồng bào dân tộc Lào và khách du lịch. Nghề làm giày thêu của đồng bào dân tộc Hoa tại bản Thèn Pả (xã Na Sang) cũng từng bước khẳng định vị trí. Dù thu nhập chưa cao, các làng nghề này vẫn góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa đặc sắc của từng dân tộc.
Theo thống kê, các nghề và làng nghề truyền thống tại Điện Biên thu hút gần 500 lao động, chủ yếu là người dân tộc thiểu số, với mức thu nhập từ 2–6 triệu đồng/người/tháng. Qua đó, làng nghề không chỉ tạo sinh kế mà còn góp phần hạn chế tình trạng lao động rời quê, ổn định đời sống nông thôn.
Về lâu dài, tỉnh xác định phát triển làng nghề không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn là giải pháp quan trọng để bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa. Đây cũng là nguồn lực tiềm năng để kết nối với du lịch, đặc biệt là du lịch trải nghiệm, góp phần gia tăng giá trị cho sản phẩm truyền thống.
Để các nghề, làng nghề tiếp tục phát huy hiệu quả, lãnh đạo tỉnh nhấn mạnh cần gắn bảo tồn với phát triển sản xuất theo chương trình OCOP, kết hợp xây dựng nông thôn mới và phát triển du lịch. Đồng thời, các sở, ngành cần chủ động đề xuất cơ chế, chính sách phù hợp, tạo điều kiện để làng nghề phát triển ổn định, bền vững và giữ được bản sắc riêng.
Tiktok: https://tiktok.com/@tapchivietnamhuongsac
Facebook: https://facebook.com/tapchivietnamhuongsac.vn
Youtube: https://youtube.com/@tapchivietnamhuongsac68
