Hội Sinh vật cảnh thành phố Đà Nẵng đã sản sinh ra nhiều nghệ nhân, nhưng hiếm ai có cái chơi "ngông" nghệ thuật như nhà thư pháp Hồ Công Khanh.
Hồ Công Khanh sinh năm 1955 tại Quảng Nam cũ nay là thành phố Đà Nẵng. Trong giới nghệ thuật, Hồ Công Khanh là một Thư pháp gia nổi tiếng, đặc biệt là tại Đà Nẵng. Ông được coi là một "cây bút lão làng", người có công lớn trong việc giữ gìn và truyền bá nghệ thuật viết chữ Việt tại miền Trung. Ông còn là nhân vật nòng cốt của Câu lạc bộ Thư pháp Đà Nẵng, góp phần đào tạo nhiều thế hệ người viết trẻ. Còn với Sinh vật cảnh, Hồ Công Khanh không chọn sự đa dạng hời hợt, mà ông chọn đi sâu vào tận cùng của sự độc bản qua ba thú chơi: Nhất loại cây, Vạn dáng đá và Lũa lộn thân.
 |
| Nhà thư pháp Hồ Công Khanh (trái) và tác giả Lê Anh Dũng với các cây Ngâu Tàu (chậu tròn) và cây Tiểu bồ đề (chậu vuông) |
1. Năm cây cảnh độc lạ ít thấy tại Đà Nẵng:
Điểm làm nên cái tên Hồ Công Khanh trong giới sinh vật cảnh chính là sự kiên định. Trong khu vườn rộng 600 m2 với hàng trăm chủng loại, cái độc đáo của ông là mỗi loại cây cảnh ông chỉ trồng một cây duy nhất. Theo triết lý của Hồ Công Khanh, cây không chỉ là thực vật, mà là những thực thể có cá tính mạnh mẽ. Ông đặc biệt yêu thích 5 cây cảnh độc lạ, mỗi loại mang một triết lý riêng:
Ngâu Tàu: là loại cây mộc dạng bụi nhỏ, rậm cành, tán tròn. Lá Ngâu Tàu nhỏ hình trái xoan bề ngang chỉ khoảng 1 cm. Đầu lá nhọn hoặc hình nêm. Hoa nhỏ màu vàng, hoa tự bông dạng chùm. Hoa cho hương thơm thanh khiết. Cây Ngâu Tàu cũng có yêu cầu sinh thái về đất và ánh sáng khá rộng, nên dễ trồng và chăm sóc.
 |
| Cây Vạn tuế Mexico |
Cây vạn tuế Mexico (Zamia furfuracea), hay thiên tuế Nam Mỹ, là loại cây cảnh lùn, sang trọng, có sức sống bền bỉ, thích hợp trang trí nội thất và sân vườn. Cây có thân gỗ ngắn (cao 0,3m - 1,5m), lá màu xanh tươi, bóng, mọc đối xứng tạo hình tròn, chịu hạn tốt và ưa sáng. Ý nghĩa: Tượng trưng cho sự trường thọ, kiên cường, mang lại tài lộc và sự thịnh vượng.
Cây Tiểu bồ đề (phiên bản thu nhỏ của cây Bồ đề - Ficus religiosa) là loài cây cảnh mini được ưa chuộng, mang ý nghĩa phong thủy về sự trí tuệ, bình an và may mắn. Với lá hình trái tim độc đáo, cây dễ chăm sóc, thích hợp trồng chậu để bàn hoặc trang trí không gian nhỏ, giúp lọc không khí và mang lại cảm giác thư thái. Cây tượng trưng cho sự giác ngộ, tỉnh thức, thường trồng để xua đuổi tà ma, bảo vệ gia đình, mang lại năng lượng tích cực và may mắn.
 |
| Cây Cần thăng ghép cam |
Cây Cần thăng ghép cam là loại bonsai độc đáo, kết hợp gốc Cần thăng xù xì, rễ đẹp với cành cam ra trái, tạo dáng cảnh sang trọng. Cây ưa sáng, dễ chăm sóc, thích hợp làm cảnh phong thủy mang lại may mắn, phát triển sự nghiệp. Cây Cần thăng ghép cam thường có hương thơm tự nhiên. Cây được ưa chuộng vì tên "Cần thăng" gợi sự cần cù, thăng tiến.
Kim sa tùng là loài cây thân gỗ nhỏ, bụi, cao 0.5-2m, nổi tiếng với thân vỏ xù xì, lá kim nhỏ, thường được dùng làm cảnh, bonsai hoặc lũa trang trí nhờ vẻ đẹp cổ mộc, cứng cáp. Cây có sức sống mạnh mẽ, chịu hạn tốt, mang ý nghĩa phong thủy về sự kiên cường và thăng tiến. Cây tượng trưng cho sự bền bỉ, nỗ lực vươn lên vượt qua khó khăn.
2. Đá cảnh: Những "pho sách" vĩnh cửu của thời gian
Song hành cùng những gốc cây độc bản là một kho tàng đá cảnh đồ sộ. Nếu cây là sự sống nảy nở, thì đá đối với Hồ Công Khanh là sự ngưng đọng của lịch sử.
 |
| Bộ sưu tập đá cảnh của nhà thư pháp Hồ Công Khanh |
* Số lượng và chất lượng: Ông sở hữu một bộ sưu tập đá cực kỳ nhiều sách (vân đá, thớ đá xếp chồng như những trang sách cổ). Mỗi viên đá được ông tuyển chọn đều phải có "diện" và "thế", mang trên mình những vết rạn, những mảng màu của thời gian.
* Sự kết hợp Thư - Thạch: Người ta thường thấy ông trầm ngâm bên những khối đá quái thạch, dùng nhãn quan của một nhà thư pháp để tìm ra những nét chữ ẩn hiện trong vân đá, tạo nên một sự kết nối tâm linh giữa người nghệ sĩ và đá núi.
 |
| Các tác phẩm Thư thạch |
 |
| Tác phẩm chữ Tâm tiếng Viêt và chữ Tâm tiếng Hán trên đá |
3. Gỗ lũa "lộn thân": Vũ điệu của những linh hồn gỗ
Có lẽ phần "quái" nhất và thể hiện rõ cái tôi của Hồ Công Khanh chính là bộ sưu tập gỗ lũa. Đây không chỉ là gỗ khô, mà là phần tinh túy nhất còn sót lại sau sự khắc nghiệt của thiên nhiên.
* Kỹ thuật lộn thân: Ông đặc biệt say mê những khối lũa có dáng "lộn thân" – thân gỗ xoắn vặn, đảo lộn, tạo ra những khoảng hở và đường cong kịch tính.
* Nghệ thuật tái sinh: Qua bàn tay của nhà thư pháp họ Hồ, những thớ gỗ mục rỗng được làm sạch, đánh bóng để lộ ra những đường vân kỳ ảo. Những tác phẩm này trông giống như những nét bút lông tung tẩy giữa không trung, vừa mạnh mẽ vừa hư ảo, khiến người xem không khỏi trầm trồ về sự sắp đặt của tạo hóa.
Hồ Công Khanh không chỉ là một nhà thư pháp viết trên giấy. Ông viết thư pháp bằng sinh mệnh của cây, bằng sự tĩnh lặng của đá và bằng sự quật khởi của gỗ lũa. Những tác phẩm của ông là một minh chứng hùng hồn: Nghệ thuật không nằm ở sự nhiều nhặn, mà nằm ở sự thấu hiểu và biến cái bình thường thành cái độc bản.
Tiktok: https://tiktok.com/@tapchivietnamhuongsac
Facebook: https://facebook.com/tapchivietnamhuongsac.vn
Youtube: https://youtube.com/@tapchivietnamhuongsac68
