Từ ý tưởng nhỏ đến quyết định lớn
Sau khi tốt nghiệp Học viện Nông nghiệp Việt Nam, chị Lê Thị Thơ (SN 1995, quê xã Toàn Lưu) lựa chọn ở lại Hà Nội cùng chồng lập nghiệp bằng nghề kinh doanh nước mắm truyền thống của gia đình. Công việc ổn định nhưng trong chị luôn ấp ủ mong muốn tạo ra một sản phẩm riêng, mang dấu ấn khác biệt.
 |
| Từ ý tưởng nhỏ vợ chồng chị Thơm bỏ phố về quê lập nghiệp nay đã trở thành một trong những mô hình chăn nuôi lớn. |
Trong một lần tình cờ khi chị xem được video trên mạng xã hội về món bánh cuốn, bún chả ăn kèm nước mắm cà cuống. Hương vị đặc trưng cùng sự quan tâm lớn từ cộng đồng mạng khiến chị tò mò tìm hiểu. Qua đó, chị nhận ra cà cuống không chỉ là gia vị quý trong ẩm thực mà còn có giá trị dinh dưỡng cao, đặc biệt phần tinh dầu có mùi thơm cay rất riêng, khó có nguyên liệu nào thay thế.
Nhận thấy thị trường đang khan hiếm trong khi nhu cầu lại lớn, vợ chồng chị quyết định nghiên cứu nuôi cà cuống để phục vụ chế biến nước mắm. Đây cũng là cách để nâng tầm sản phẩm truyền thống của gia đình.
Năm 2022, họ đưa ra một quyết định táo bạo: Rời thành phố, trở về quê hương Hà Tĩnh, thành lập Công ty TNHH Sản xuất và Đầu tư HT, bắt đầu hành trình khởi nghiệp với loài côn trùng tưởng chừng đã bị lãng quên.
 |
| Cà cuống giống khoảng 200.000 – 250.000 đồng/cặp. |
Vượt thất bại, làm chủ kỹ thuật
Khởi đầu chưa bao giờ dễ dàng. Lứa cà cuống đầu tiên gồm 10 cặp giống được mua từ Lào với giá 2,5 triệu đồng đã chết hoàn toàn chỉ sau một tháng nuôi thử nghiệm. Nguyên nhân là do chưa nắm vững kỹ thuật, môi trường nuôi chưa phù hợp khiến cà cuống bỏ ăn và suy yếu.
“Có lúc tưởng chừng phải bỏ cuộc, nhưng nghĩ đến công sức đã bỏ ra, chúng tôi lại động viên nhau tiếp tục làm lại từ đầu”, chị Thơ chia sẻ.
Không nản chí, hai vợ chồng tiếp tục tìm hiểu tài liệu, học hỏi kinh nghiệm, đồng thời trực tiếp thử nghiệm nhiều phương pháp nuôi khác nhau. Sau ba lần thất bại, họ dần nắm bắt được tập tính sinh trưởng, sinh sản của cà cuống và xây dựng được quy trình nuôi phù hợp.
 |
Theo anh Phan Văn Hiệp, cà cuống là loài săn mồi, thức ăn chủ yếu là tôm, cá nhỏ, dế… và phải đảm bảo tươi sống. Khi ăn, cà cuống hút hết chất dinh dưỡng từ con mồi. Loài này đặc biệt nhạy cảm với môi trường, nhất là hóa chất, nên khu vực nuôi phải được kiểm soát nghiêm ngặt, đảm bảo nguồn nước sạch và không khí không ô nhiễm.
Nước nuôi được thay thường xuyên từ 2–3 lần mỗi ngày, đồng thời thức ăn thừa phải được vớt bỏ kịp thời để tránh ô nhiễm. Đây là yếu tố quan trọng quyết định sự sống còn của cả đàn.
Nhờ kiên trì và không ngừng học hỏi, đến nay gia đình đã sở hữu khoảng 200 cặp cà cuống giống và hàng nghìn con thương phẩm.
“Hái ra tiền” từ đặc sản quê
Sau gần một năm thử nghiệm và hoàn thiện kỹ thuật, đầu năm 2023, gia đình chị Thơ bắt đầu xuất bán lứa cà cuống đầu tiên. Sản phẩm nhanh chóng được thị trường đón nhận nhờ chất lượng và hương vị đặc trưng.
 |
| Vòng đời của cà cuống khá ngắn. Từ khi nở đến khi thu hoạch chỉ mất khoảng 40–50 ngày, trải qua 5 lần lột xác. Sau đó khoảng 10 ngày, khi phần bụng xuất hiện lớp phấn trắng, cà cuống đạt hàm lượng tinh dầu cao nhất. |
Hiện nay, giá cà cuống ở mức cao: Trứng cà cuống từ 200.000 – 250.000 đồng/ổ; cà cuống giống khoảng 200.000 – 250.000 đồng/cặp; nước mắm cà cuống khoảng 400.000 đồng/lít. Với mức giá này, mỗi năm gia đình chị thu về khoảng 1 tỷ đồng.
Theo chia sẻ, vòng đời của cà cuống khá ngắn. Từ khi nở đến khi thu hoạch chỉ mất khoảng 40–50 ngày, trải qua 5 lần lột xác. Sau đó khoảng 10 ngày, khi phần bụng xuất hiện lớp phấn trắng, cà cuống đạt hàm lượng tinh dầu cao nhất.
Đặc biệt, chỉ cà cuống đực mới có túi tinh dầu – nguyên liệu quý tạo nên hương vị đặc trưng cho nước mắm. Sau khi tuyển chọn, cà cuống được sơ chế, làm sạch rồi ngâm trong nước mắm nguyên chất, tạo nên sản phẩm có mùi thơm cay nồng, hấp dẫn.
 |
| Không chỉ dừng lại ở việc bán giống và thương phẩm, việc chế biến nước mắm cà cuống đã giúp nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ. |
Không chỉ dừng lại ở việc bán giống và thương phẩm, việc chế biến nước mắm cà cuống đã giúp nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ.
Xây dựng thương hiệu, lan tỏa mô hình
Từ những thành công ban đầu, gia đình chị Thơ đã xây dựng thương hiệu “Nước mắm cà cuống Làng Xưa”. Sản phẩm hiện được khách hàng nhiều nơi ưa chuộng, luôn trong tình trạng “cháy hàng”.
Cơ sở sản xuất hiện có diện tích khoảng 400 m², với hơn 1.000 con cà cuống giống và thương phẩm. Thời gian tới, gia đình tiếp tục mở rộng quy mô nuôi, đầu tư hệ thống nhà lưới và bể nuôi hiện đại nhằm tăng sản lượng.
Không chỉ phát triển kinh tế cho gia đình, vợ chồng chị còn tích cực chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật cho người dân địa phương. Nhiều hộ đã đến tham quan, học hỏi và được cam kết bao tiêu sản phẩm, mở ra hướng sinh kế mới.
 |
| Từ những thành công ban đầu, gia đình chị Thơ đã xây dựng thương hiệu “Nước mắm cà cuống Làng Xưa”. Sản phẩm hiện được khách hàng nhiều nơi ưa chuộng, luôn trong tình trạng “cháy hàng”.Hiện sản phẩm mắm ruốc của công ty đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao. Đối với nước mắm cà cuống, đơn vị đang hoàn thiện hồ sơ để đăng ký sản phẩm OCOP trong thời gian tới. |
Hiện sản phẩm mắm ruốc của công ty đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao. Đối với nước mắm cà cuống, đơn vị đang hoàn thiện hồ sơ để đăng ký sản phẩm OCOP trong thời gian tới.
Theo lãnh đạo UBND xã Mai Phụ, mô hình nuôi cà cuống của gia đình chị Thơ là hướng đi sáng tạo, góp phần khôi phục nghề nước mắm truyền thống đang dần mai một, đồng thời tạo việc làm cho 5–7 lao động địa phương.
Hướng đi triển vọng cho nông nghiệp đặc sản
Từ một loài côn trùng tưởng chừng bị lãng quên, cà cuống đang dần trở thành sản phẩm đặc sản có giá trị kinh tế cao. Việc nuôi thành công trong môi trường nhân tạo không chỉ giúp bảo tồn nguồn gen quý mà còn mở ra hướng phát triển nông nghiệp theo hướng đặc sản, nâng cao giá trị gia tăng.
Với ưu điểm sinh sản nhanh, dễ nhân giống và nhu cầu thị trường lớn, mô hình nuôi cà cuống hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển trong thời gian tới. Đây không chỉ là câu chuyện làm giàu của một gia đình trẻ, mà còn là gợi mở cho nhiều địa phương trong việc khai thác tiềm năng các sản phẩm bản địa, góp phần phát triển kinh tế nông thôn bền vững.
Tiktok: https://tiktok.com/@tapchivietnamhuongsac
Facebook: https://facebook.com/tapchivietnamhuongsac.vn
Youtube: https://youtube.com/@tapchivietnamhuongsac68
