Tại đầm Dài, xã Hiền Quan (tỉnh Phú Thọ, thuộc địa bàn huyện Tam Nông trước đây), một cá thể chim sâm cầm được cho là vẫn xuất hiện trong nhiều năm gần đây. Tuy nhiên, thông tin này không được công bố rộng rãi do lo ngại nguy cơ bị săn bắt.
Ông Nguyễn Ngọc Anh, người đang quản lý và khai thác đầm, cho biết từng nhiều lần quan sát thấy cá thể chim này xuất hiện gần khu vực gốc đa cạnh đền Mai Sơn Động, sau đó bay ra đầm kiếm ăn. Ông lựa chọn không chia sẻ với người khác để hạn chế rủi ro đối với loài chim quý hiếm.
 |
| Đầm Dài và núi Mủi ở xã Hiền Quan, tỉnh Phú Thọ. |
Theo ông Anh, trong giai đoạn những năm 1980, đặc biệt khoảng 1986–1987, đầm Dài là nơi tập trung số lượng lớn chim di cư vào mùa đông. Với diện tích mặt nước khoảng 30 ha, nằm cạnh núi Mủi và được bao quanh bởi rừng cây, khu vực này có điều kiện thuận lợi về nguồn thức ăn và nơi trú ngụ.
Vào thời điểm từ tháng 10 âm lịch đến khoảng tháng 2 năm sau, sâm cầm cùng nhiều loài chim khác thường xuyên xuất hiện với mật độ lớn. Chúng sinh sống, kiếm ăn tại các khu vực ruộng nước, bãi cỏ và ven đầm.
Tuy nhiên, do gây ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là việc ăn lúa non, nhiều đợt xua đuổi và săn bắt đã diễn ra. Hoạt động này không chỉ do người dân địa phương thực hiện mà còn có sự tham gia của các nhóm săn từ nơi khác.
Các phương thức săn bắt phổ biến thời điểm đó gồm bẫy, kẹp và súng tự chế. Số lượng chim bị khai thác lớn, trong đó có sâm cầm – loài từng được xem là đặc sản.
 |
| Hiện ông Anh quản lý đầm Dài, kết hợp nuôi trồng thủy sản và duy trì cảnh quan sinh thái khu vực núi Mủi, thuộc xã Hiền Quan, tỉnh Phú Thọ. Ảnh: Báo Phú Thọ. |
Sau nhiều năm bị săn bắt với cường độ cao, cùng với thay đổi về môi trường sống và nguồn thức ăn, số lượng chim tại đầm Dài giảm mạnh. Đến nay, nhiều loài hầu như không còn xuất hiện thường xuyên, trong đó có sâm cầm.
Ông Anh cho biết đã nhiều năm không ghi nhận đàn sâm cầm quay trở lại khu vực. Việc xuất hiện của một cá thể đơn lẻ được xem là hiếm gặp.
Trước đây, ông Nguyễn Ngọc Anh từng tham gia săn chim như nhiều người trong vùng. Tuy nhiên, khoảng hơn 10 năm trước, sau một thời gian bị chấn thương phải điều trị dài ngày, ông đã quyết định chấm dứt hoàn toàn việc săn bắt.
Sau đó, ông chuyển sang nuôi trồng thủy sản tại đầm Dài, đồng thời trồng thêm cây xanh, duy trì môi trường sống tự nhiên quanh khu vực. Ngoài ra, ông cũng thử nghiệm nuôi một số loài chim trong điều kiện bán tự nhiên, trong đó có chim cuốc.
Theo ông, việc duy trì môi trường ổn định và hạn chế tác động từ con người là yếu tố quan trọng nếu muốn các loài chim quay trở lại.
Không chỉ riêng ông Anh, tại địa phương, nhiều người từng tham gia săn bắt trước đây cũng đã dừng hoạt động này trong những năm gần đây.
Việc hạn chế săn bắt, kết hợp với bảo vệ sinh cảnh, được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện để các loài chim hoang dã có thể quay lại trong tương lai. Sự xuất hiện của cá thể sâm cầm tại đầm Dài, dù đơn lẻ, vẫn được xem là tín hiệu đáng chú ý đối với hệ sinh thái khu vực.
Tiktok: https://tiktok.com/@tapchivietnamhuongsac
Facebook: https://facebook.com/tapchivietnamhuongsac.vn
Youtube: https://youtube.com/@tapchivietnamhuongsac68
