Những ngày đầu tháng 7/2026, thông tin về việc ba cây cảnh tại Nhà vườn Hữu Tuân (thôn Triều Khúc, phường Thanh Liệt, Hà Nội) xuất hiện tình trạng hư hại rồi chết đã nhận được sự quan tâm của cộng đồng người chơi sinh vật cảnh. Ngày 03/7/2026, trên mạng xã hội Facebook, tài khoản Nguyễn Duy Kiên – được cho là một trong những người có cây bị thiệt hại – đã đăng tải hình ảnh, video cùng nội dung phản ánh sự việc. Sau khi được chia sẻ, nhiều ý kiến đã bày tỏ băn khoăn về nguyên nhân dẫn đến hiện tượng bất thường của các cây cảnh.
 |
| Tài khoản Facebook Nguyễn Duy Kiên đăng tải thông tin, hình ảnh và video phản ánh việc nhiều cây cảnh tại Nhà vườn Hữu Tuân, thôn Triều Khúc, phường Thanh Liệt bị chết bất thường. - (Ảnh chụp màn hình) |
Để bảo đảm thông tin khách quan, đa chiều, phóng viên Tạp chí Việt Nam hương sắc đã trực tiếp đến Nhà vườn Hữu Tuân ghi nhận hiện trạng, trao đổi với các chủ sở hữu cây, chủ nhà vườn và những người được nhắc đến trong các phản ánh. Những nội dung được đề cập trong bài viết là thông tin, ý kiến của các bên liên quan và nguồn tin thu thập được trong quá trình tác nghiệp; nguyên nhân của vụ việc hiện vẫn đang được cơ quan chức năng xác minh và chưa có kết luận chính thức.
Theo thông tin do một người dân địa phương đồng thời là chủ sở hữu cây tại khu vườn cung cấp, khoảng bốn tháng trước, ba chủ sở hữu khác nhau đã thuê một người tên Đức thực hiện kỹ thuật lên đá cho ba cây cảnh. Đến ngày 26/3, cả ba cây lần lượt xuất hiện những biểu hiện tương đồng như không phát sinh rễ mới, bộ rễ có dấu hiệu hư hỏng, cành và tay cành khô dần. Sau khi phát hiện hiện tượng này, các chủ cây đã mời người trực tiếp thực hiện kỹ thuật đến kiểm tra hiện trạng.
Theo phản ánh của người cung cấp thông tin, trong quá trình kiểm tra, anh Đức nhận thấy số dây thép mới sử dụng để cố định bộ rễ vào đá bị han gỉ khá nhanh sau khoảng 15–16 ngày. Dựa trên kinh nghiệm thực tế của mình, anh cho rằng trong điều kiện bình thường loại dây này thường phải mất từ ba đến sáu tháng mới xuất hiện mức độ han gỉ tương tự. Từ quan sát đó, anh bày tỏ nghi ngờ có thể tồn tại yếu tố nào đó tác động đến quá trình ăn mòn của dây thép. Tuy nhiên, đây chỉ là nhận định mang tính cá nhân dựa trên kinh nghiệm thực tế, không phải kết luận về nguyên nhân khiến cây bị hư hại.
Theo các chủ sở hữu cây, ngay sau khi phát hiện dấu hiệu bất thường, họ đã phối hợp thay toàn bộ đất, cát trong chậu và áp dụng nhiều biện pháp kỹ thuật nhằm phục hồi cây. Tuy nhiên, những biện pháp này không mang lại kết quả như mong muốn. Sau đó, một số người có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực cây cảnh đã đến quan sát hiện trường và đưa ra những đánh giá ban đầu về các biểu hiện của cây. Dẫu vậy, các ý kiến này cũng chỉ là nhận định chuyên môn ban đầu phục vụ tham khảo, chưa phải căn cứ để xác định nguyên nhân của vụ việc.
Điều khiến các chủ sở hữu băn khoăn là ba cây thuộc ba chủ khác nhau nhưng được cho là xuất hiện các biểu hiện tương tự trong cùng khoảng thời gian. Theo phản ánh của họ, khu vực đặt cây có lực lượng bảo vệ, chỉ có hai lối ra vào qua chốt kiểm soát, thường xuyên có người qua lại và được lắp đặt hệ thống camera an ninh. Những thông tin này đã được các chủ cây cung cấp cho cơ quan chức năng trong quá trình làm việc.
 |
| Cây cảnh được phản ánh tại Nhà vườn Hữu Tuân, thôn Triều Khúc, phường Thanh Liệt có những dấu hiệu bất thường nghi vấn là bị hại. |
Trao đổi với phóng viên Tạp chí Việt Nam hương sắc, một trong những người có cây bị thiệt hại cho biết sự việc được phát hiện vào ngày 26/3 khi các chủ sở hữu nhận thấy cây xuất hiện dấu hiệu bất thường. Sau khi kiểm tra hiện trạng và triển khai nhiều biện pháp xử lý nhưng không đạt kết quả, đầu tháng 4, ba chủ sở hữu đã gửi đơn trình báo riêng đến Công an phường Thanh Liệt và hiện vẫn đang phối hợp với cơ quan chức năng để cung cấp thông tin phục vụ công tác xác minh.
Dưới góc độ chuyên môn, nhiều chuyên gia trong lĩnh vực cây cảnh và bảo vệ thực vật cho rằng việc xác định nguyên nhân khiến một cây thân gỗ hoặc cây cảnh bị chết cần tuân thủ quy trình giám định khoa học, khách quan và có đầy đủ căn cứ chuyên môn. Việc chỉ dựa vào biểu hiện bên ngoài hoặc các quan sát cảm tính để đưa ra kết luận là chưa đủ cơ sở khoa học.
Theo các chuyên gia, quá trình giám định thường bắt đầu bằng việc thu thập đầy đủ thông tin về loài cây, tuổi cây, lịch sử chăm sóc, chế độ tưới nước, bón phân, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cũng như các tác động từ môi trường xung quanh. Tiếp đó là công đoạn khám nghiệm hiện trường, đánh giá tổng thể phần thân, cành, lá, gốc và đặc biệt là hệ rễ nhằm ghi nhận các dấu hiệu bất thường nếu có.
Sau bước đánh giá hiện trạng, chuyên gia có thể tiến hành kiểm tra mô thân, mô gỗ và hệ mạch dẫn, đồng thời lấy mẫu lá, thân, rễ, đất hoặc nước để phân tích trong phòng thí nghiệm. Các kết quả xét nghiệm sẽ giúp xác định sự hiện diện của nấm bệnh, vi khuẩn, tuyến trùng, côn trùng hoặc các yếu tố khác như mất cân đối dinh dưỡng, ảnh hưởng của môi trường hay tồn dư một số chất trong đất và nước nếu có. Chỉ sau khi tổng hợp toàn bộ kết quả điều tra hiện trường cùng các phân tích chuyên môn, cơ quan hoặc tổ chức giám định mới có thể đưa ra kết luận về nguyên nhân trực tiếp và gián tiếp dẫn đến hiện tượng cây bị chết.
Các chuyên gia cũng lưu ý rằng, về mặt khoa học, cây thân gỗ và cây cảnh có thể bị chết do nhiều nguyên nhân khác nhau hoặc do nhiều yếu tố cùng tác động, chẳng hạn như tổn thương hệ rễ, úng nước, hạn kéo dài, sâu bệnh, nấm hại, điều kiện đất và nước không phù hợp hoặc các tác động cơ giới. Vì vậy, mọi nhận định về nguyên nhân của một vụ việc cụ thể đều cần dựa trên kết quả giám định, không nên suy diễn hoặc kết luận khi chưa có đầy đủ chứng cứ kỹ thuật.
Đối với các vụ việc có khả năng phát sinh tranh chấp hoặc yêu cầu bồi thường thiệt hại, việc giám định nên được thực hiện bởi cơ quan chuyên môn hoặc tổ chức giám định độc lập theo đúng quy trình lấy mẫu, bảo quản mẫu và phân tích theo tiêu chuẩn chuyên ngành nhằm bảo đảm tính khách quan cũng như giá trị pháp lý của kết luận.
 |
| Trụ sở công an phường Thanh Liệt (Hà Nội), nơi tiếp nhận thông tin trình báo về vụ việc |
Theo nguồn tin của Tạp chí Việt Nam hương sắc, hiện Công an phường Thanh Liệt đang thực hiện các bước xử lý theo đúng trình tự, thủ tục quy định của pháp luật. Vụ việc hiện đang được phân loại để xem xét, giải quyết theo thẩm quyền và chưa có kết luận cuối cùng về nguyên nhân. Khi có kết quả chính thức, cơ quan chức năng sẽ thông tin theo quy định.
Tạp chí Việt Nam hương sắc sẽ tiếp tục theo dõi diễn biến vụ việc và cập nhật thông tin từ cơ quan có thẩm quyền khi có kết luận chính thức, nhằm cung cấp tới bạn đọc những thông tin chính xác, khách quan, bảo đảm đúng quy định của pháp luật và nguyên tắc hoạt động báo chí.
Phạm Hùng
