Trong bối cảnh thương mại toàn cầu tiếp tục đối mặt với nhiều biến động, yêu cầu về chất lượng, phát triển xanh và truy xuất nguồn gốc ngày càng trở thành "tấm vé thông hành" đối với nông sản xuất khẩu. Điều đó đòi hỏi ngành nông nghiệp Việt Nam không chỉ duy trì tốc độ tăng trưởng mà còn phải chuyển đổi mạnh mẽ theo hướng minh bạch, bền vững và có khả năng thích ứng cao. Hội nghị với các Hiệp hội ngành hàng về thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản 6 tháng cuối năm 2026 do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức ngày 30/7 tại TP.HCM được kỳ vọng sẽ tạo sự đồng thuận trong nhận diện những điểm nghẽn, đồng thời thống nhất các giải pháp để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng của toàn ngành.
Hội nghị nhằm triển khai ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc tại Hội nghị Thúc đẩy xuất khẩu đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số; đồng thời đánh giá toàn diện những thuận lợi, khó khăn và diễn biến của thị trường, xác định các điểm nghẽn trong hoạt động xuất khẩu 6 tháng đầu năm 2026, từ đó đề ra định hướng, giải pháp và các nhiệm vụ trọng tâm nhằm hoàn thành mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu nông, lâm, thủy sản.
 |
| Dự và chỉ đạo tại hội nghị có đồng chí Trịnh Việt Hùng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường. - (Ảnh: Khương Trung). |
Dự và chỉ đạo hội nghị có đồng chí Trịnh Việt Hùng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Đồng chủ trì hội nghị là đồng chí Nguyễn Hoàng Hiệp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Tham dự còn có đại diện các bộ, ngành Trung ương; lãnh đạo các cơ quan; Đại sứ quán các nước tại Việt Nam; Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố; các hiệp hội ngành hàng nông, lâm, thủy sản, logistics cùng đông đảo doanh nghiệp sản xuất, chế biến và xuất khẩu.
Duy trì đà tăng trưởng trong bối cảnh nhiều biến động
Sáu tháng đầu năm 2026, kinh tế thế giới tiếp tục tăng trưởng chậm, xung đột và cạnh tranh chiến lược giữa các nền kinh tế lớn diễn biến phức tạp, giá năng lượng và chi phí logistics biến động mạnh, trong khi các hàng rào kỹ thuật và thương mại không ngừng gia tăng. Những yếu tố này đã tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu nông, lâm, thủy sản, đặc biệt tại khu vực phía Nam - vùng sản xuất và xuất khẩu nông sản lớn nhất cả nước.
Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2026, tình hình thế giới tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp; cạnh tranh chiến lược, xung đột, biến động giá năng lượng, chi phí logistics và các rào cản thương mại đã tác động mạnh đến hoạt động xuất khẩu nông, lâm, thủy sản.
 |
| Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp phát biểu khai mạc hội nghị. - (Ảnh: Khương Trung). |
Tuy nhiên, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, sự điều hành của Chính phủ cùng sự vào cuộc của các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp, ngành nông nghiệp và môi trường vẫn duy trì được đà tăng trưởng tích cực, tiếp tục giữ vai trò là một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp, tăng trưởng GDP toàn ngành trong 6 tháng đầu năm đạt từ 3,8 - 3,85%, vượt mục tiêu 3,5% Chính phủ giao. Kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt khoảng 36 tỷ USD, tăng 6% so với cùng kỳ năm trước. Nhiều ngành hàng tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực như rau quả, thủy sản, hạt tiêu, gỗ và sản phẩm gỗ, tạo nền tảng quan trọng để ngành hướng tới mục tiêu tăng trưởng cả năm.
Không chỉ ghi nhận kết quả về kim ngạch, ngành nông nghiệp còn đạt bước tiến quan trọng trong chuyển đổi phương thức quản lý khi hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản, lâm sản và thủy sản chính thức vận hành từ ngày 1/7/2026. Đây được xem là nền tảng quan trọng để nâng cao tính minh bạch của chuỗi cung ứng, tăng cường kiểm soát chất lượng và đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của các thị trường nhập khẩu. Trong xu thế thương mại toàn cầu hiện nay, truy xuất nguồn gốc không còn là lợi thế cạnh tranh mà đã trở thành điều kiện bắt buộc để nông sản Việt Nam có thể tiếp cận các thị trường chất lượng cao.
Thách thức không chỉ đến từ thị trường mà còn từ yêu cầu chuyển đổi
Bên cạnh những kết quả tích cực, hoạt động xuất khẩu nông, lâm, thủy sản vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp, giá trị xuất khẩu của một số mặt hàng chủ lực như gạo, cà phê, cao su và chè sụt giảm do giá xuất khẩu bình quân giảm mạnh. Trong khi đó, các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt các quy định về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, phát triển xanh và giảm phát thải.
Đặc biệt, Quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) đang đặt ra yêu cầu rất cao đối với doanh nghiệp và toàn bộ chuỗi sản xuất. Điều này đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp không chỉ cần nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn phải chứng minh được nguồn gốc nguyên liệu hợp pháp, quy trình sản xuất thân thiện với môi trường và khả năng đáp ứng các tiêu chí phát triển bền vững.
Những yêu cầu mới của thị trường quốc tế cũng đặt ra bài toán về tái cơ cấu chuỗi giá trị ngành hàng. Từ vùng nguyên liệu, khâu chế biến, bảo quản đến logistics và xúc tiến thương mại đều cần được nâng cấp đồng bộ nhằm giảm chi phí, gia tăng giá trị gia tăng và nâng cao năng lực cạnh tranh. Đây cũng là lý do hội nghị lần này tập trung thảo luận, nhận diện rõ các điểm nghẽn trong sản xuất, chế biến, logistics, thị trường và xuất khẩu để tìm giải pháp tháo gỡ kịp thời.
 |
| Quang cảnh Hội nghị với các Hiệp hội ngành hàng về thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản 6 tháng cuối năm 2026. - (Ảnh: Khương Trung) |
Đồng bộ giải pháp để chinh phục mục tiêu 74 tỷ USD
Để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GDP toàn ngành đạt tối thiểu 4% và đưa kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản vượt 74 tỷ USD trong năm 2026, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp. Đồng thời, cần tăng cường sự hỗ trợ của các Đại sứ quán, cơ quan đại diện Việt Nam tại các thị trường xuất khẩu trọng điểm nhằm cung cấp thông tin thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp kết nối đối tác và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh.
Thứ trưởng đề nghị các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp đánh giá đúng thực trạng, nhận diện rõ những điểm nghẽn trong sản xuất, chế biến, logistics, thị trường và xuất khẩu để thống nhất các giải pháp khả thi, triển khai ngay trong những tháng cuối năm.
Đối với những kiến nghị của doanh nghiệp và hiệp hội ngành hàng, các nội dung thuộc thẩm quyền sẽ được giải đáp ngay tại hội nghị; những vấn đề vượt thẩm quyền sẽ được Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp thu, tổng hợp và báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu.
Nhấn mạnh quyết tâm của toàn ngành, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp khẳng định: "Mục tiêu cuối cùng là phấn đấu đạt và vượt kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản 74 tỷ USD trong năm 2026 theo chỉ tiêu Chính phủ giao."
Mục tiêu này không chỉ là con số về kim ngạch mà còn phản ánh yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng của ngành nông nghiệp trong giai đoạn mới. Trong bối cảnh các thị trường ngày càng đề cao tiêu chuẩn xanh, phát triển bền vững và truy xuất nguồn gốc, việc tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, sản xuất, logistics và thị trường sẽ là chìa khóa giúp nông, lâm, thủy sản Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, giữ vững vị thế tại các thị trường truyền thống, mở rộng sang những thị trường tiềm năng và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong những năm tiếp theo.
