Sau 9 tháng với nhiều chỉ tiêu tăng trưởng tích cực, ngành nông nghiệp bước vào quý IV/2026 với yêu cầu tăng tốc sản xuất, mở rộng thị trường, đẩy mạnh giải ngân và hoàn thiện các cơ chế, chính sách còn dang dở.
Chiều 6/10, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng chủ trì cuộc họp giao ban đánh giá kết quả công tác 9 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 3 tháng cuối năm 2026.
Bức tranh chung cho thấy nhiều lĩnh vực duy trì đà tăng trưởng khá, nổi bật là thủy sản, xuất khẩu nông lâm thủy sản, an toàn thực phẩm và kinh tế hợp tác. Tuy nhiên, quý IV vẫn được xác định là giai đoạn nước rút, đòi hỏi các đơn vị tập trung cao độ để hoàn thành các mục tiêu cả năm.
Thủy sản duy trì đà tăng trưởng
Theo Cục Thủy sản và Kiểm ngư, tổng sản lượng thủy sản 9 tháng đầu năm đạt 7,89 triệu tấn, bằng 78,1% kế hoạch năm và tăng 3,9% so với cùng kỳ.
Kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt 9,2 tỷ USD, tương đương 76,2% kế hoạch năm và tăng 12,3% so với cùng kỳ năm trước.
Nuôi trồng tiếp tục giữ vai trò động lực chính, với sản lượng đạt 4,86 triệu tấn. Trong các nhóm hàng chủ lực, tôm nước lợ mang về 3,7 tỷ USD, trong khi cá tra đạt 1,6 tỷ USD.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành thủy sản thời gian qua là chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
Hiện toàn ngành đang quản lý 80.073 tàu cá. Tỷ lệ tàu từ 15 m trở lên lắp đặt thiết bị giám sát hành trình đạt 99,7%.
Đáng chú ý, hệ thống phần mềm quản lý liên thông dữ liệu từ trung ương đến địa phương đã được đưa vào vận hành, cho phép theo dõi vị trí, trạng thái của từng tàu cá theo thời gian thực.
Dữ liệu từ VN-Fishbase cũng được tích hợp, phục vụ theo dõi cơ cấu đội tàu, nhận diện các điểm nóng vi phạm đến cấp xã, phường và cập nhật tình trạng cấp giấy truy xuất nguồn gốc tại 141 cảng cá trên cả nước.
Thứ trưởng Võ Văn Hưng đánh giá cao cách làm chủ động của Cục Thủy sản và Kiểm ngư, đồng thời yêu cầu tiếp tục khai thác hiệu quả hệ thống dữ liệu phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành và giám sát IUU.
Xuất khẩu nông lâm thủy sản tiếp tục là điểm sáng
Ở lĩnh vực chất lượng, chế biến và phát triển thị trường, tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản trong 9 tháng đạt trên 56,52 tỷ USD, tăng 8,2% so với cùng kỳ năm 2025.
Kết quả này cho thấy xuất khẩu tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của ngành trong năm 2026.
Tỷ lệ cơ sở đáp ứng điều kiện an toàn thực phẩm tiếp tục duy trì ở mức khoảng 94%.
Cùng với hoạt động quản lý chất lượng và phát triển thị trường, ngành đang tập trung chuẩn bị hồ sơ phục vụ sửa đổi Luật An toàn thực phẩm và xây dựng đề án thống nhất một đầu mối quản lý an toàn thực phẩm tại các địa phương.
Trong lĩnh vực kinh tế hợp tác, cả nước hiện có 23.389 hợp tác xã nông nghiệp với khoảng 4,15 triệu thành viên.
Trong số này, khoảng 3.000 hợp tác xã đã ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số; 4.339 hợp tác xã tham gia bao tiêu nông sản.
Đề án mở rộng vùng nguyên liệu giai đoạn 2026 - 2030 cũng đã được phê duyệt, tạo cơ sở để phát triển sản xuất theo chuỗi, tăng tính liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, nhu cầu đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 cho công tác bố trí dân cư được tổng hợp ở mức khoảng 48,2 nghìn tỷ đồng, phục vụ khoảng 108 nghìn hộ.
Quý IV là giai đoạn quyết định
Bước vào 3 tháng cuối năm, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các đơn vị không chủ quan với những kết quả đã đạt được, mà phải tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn còn tồn tại.
Ngành thủy sản đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu cả năm đạt 12 tỷ USD. Như vậy, trong quý IV, toàn ngành cần mang về thêm khoảng 2,8 tỷ USD.
Cùng với nhiệm vụ sản xuất và xuất khẩu, tiến độ giải ngân đầu tư công tiếp tục được đặt ra quyết liệt. Cục Thủy sản và Kiểm ngư hiện đạt tỷ lệ giải ngân 66,7% và được yêu cầu đẩy nhanh tiến độ thi công, nghiệm thu để hoàn thành kế hoạch vốn năm 2026 với tổng mức 198,2 tỷ đồng.
Các hồ sơ chính sách liên quan đến sửa đổi Luật Thủy sản 2017 và xây dựng nghị định thay thế Nghị định 67/2014/NĐ-CP cũng đang được khẩn trương hoàn thiện.
Ở lĩnh vực kinh tế hợp tác, Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn được giao tiếp tục hoàn thiện dự thảo nghị định về phát triển liên kết chuỗi giá trị nông nghiệp, thay thế Nghị định 98/2018/NĐ-CP.
Hệ thống cơ sở dữ liệu về bố trí dân cư cũng phải hoàn thành và đồng bộ với Trung tâm Dữ liệu quốc gia trước ngày 30/11/2026.
Trong khi đó, nhiệm vụ mở rộng thị trường tiếp tục được xác định là trọng tâm. Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường sẽ tập trung tháo gỡ những vướng mắc trong xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc, nhất là các vấn đề kỹ thuật liên quan đến nghị định thư đối với thủy sản sống và trái cây.
Những kết quả tích cực trong 9 tháng đầu năm đang tạo nền tảng thuận lợi cho ngành nông nghiệp bước vào chặng cuối năm. Tuy vậy, để hoàn thành các mục tiêu năm 2026, áp lực vẫn tập trung ở khả năng duy trì tăng trưởng xuất khẩu, đẩy nhanh đầu tư công, hoàn thiện thể chế và tháo gỡ các rào cản kỹ thuật cho nông sản.
Ba tháng cuối năm vì thế không chỉ là giai đoạn “về đích”, mà còn là thời điểm kiểm chứng năng lực điều hành, tổ chức thực hiện và khả năng duy trì đà tăng trưởng của toàn ngành.
