 |
| PGS.TS. Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam; ThS. Nguyễn Quyết Chiến, Tổng Thư ký Liên hiệp Hội Việt Nam;Ths. Lê Thanh Tùng, Trưởng ban Ban Phổ biến kiến thức Liên hiệp Hội Việt Nam đồng chủ trì buổi gặp gỡ |
Đại hội diễn ra trong hai ngày 27 và 28/8 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội, với chủ đề “Đoàn kết – Sáng tạo – Đột phá – Phát triển”. Đây là dấu mốc quan trọng, mở ra chặng đường mới trong việc tập hợp, đoàn kết và phát huy sức sáng tạo của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam.
Phát biểu tại buổi gặp mặt, PGS.TS Phạm Ngọc Linh, Phó Bí thư thường trực Đảng ủy, Phó Chủ tịch VUSTA, nhấn mạnh Đại hội IX diễn ra trong thời điểm đặc biệt, khi đất nước bước vào “kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”. Cùng với đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là những động lực quan trọng hàng đầu thúc đẩy tăng trưởng và phát triển. Các chủ trương lớn của Đảng, trong đó có Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 45-NQ/TW, tiếp tục khẳng định vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và đội ngũ trí thức đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
 |
| PGS TS Phạm Ngọc Linh,Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam phát biểu khai mạc |
Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra đối với VUSTA không chỉ là tiếp tục tập hợp đông đảo đội ngũ trí thức mà quan trọng hơn là phải tạo ra cơ chế để trí tuệ được chuyển hóa thành những giá trị cụ thể cho đất nước. Từ nghiên cứu đến chính sách, từ sáng kiến đến công nghệ, từ công trình khoa học đến sản phẩm và thị trường, khoảng cách giữa tri thức và thực tiễn cần được rút ngắn.
Đại hội IX có sự tham dự của 489 đại biểu chính thức, đại diện cho đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ và các tổ chức thành viên trong hệ thống VUSTA. Trong số này có 233 đại biểu có học vị tiến sĩ, tiến sĩ khoa học, chiếm 47,65%; 94 đại biểu có học hàm Giáo sư, Phó Giáo sư, chiếm 19,22%; 90 đại biểu nữ, chiếm 18,40%. Đại biểu cao tuổi nhất 88 tuổi là GS.TS Nguyễn Lân Dũng, trong khi đại biểu trẻ tuổi nhất 34 tuổi.
Cơ cấu đại biểu cho thấy sự hội tụ của nguồn lực trí tuệ có trình độ cao, đồng thời phản ánh sự kế thừa giữa các thế hệ. Đây là nguồn lực quan trọng để VUSTA thực hiện nhiệm vụ trong nhiệm kỳ mới, nhất là khi đất nước đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao về năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và tham gia hoạch định chính sách.
Được thành lập năm 1983, VUSTA đã trải qua hơn 40 năm xây dựng và phát triển với 8 kỳ Đại hội. Từ một tổ chức tập hợp đội ngũ trí thức, VUSTA từng bước khẳng định vai trò cầu nối giữa đội ngũ trí thức với Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; điều hòa, phối hợp hoạt động của các hội thành viên; đồng thời đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của hội viên, hội thành viên và đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam.
 |
| ThS. Nguyễn Quyết Chiến, Tổng Thư ký LHHVN thông tin những nhiệm vụ trọng tâm trong nhiệm kì 2026 -2031 của LHHVN |
Đến hết năm 2025, hệ thống VUSTA có 34 Liên hiệp Hội tỉnh, thành phố; 92 hội ngành toàn quốc và 575 tổ chức khoa học và công nghệ. Trong nhiệm kỳ VIII, hoạt động phổ biến kiến thức, tư vấn, phản biện, nghiên cứu khoa học, phát triển và ứng dụng công nghệ, bảo vệ môi trường, giáo dục và đào tạo, chăm sóc sức khỏe nhân dân, phát triển cộng đồng, tôn vinh trí thức và hợp tác quốc tế tiếp tục được triển khai rộng rãi.
Đáng chú ý, hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội tiếp tục khẳng định là thế mạnh của đội ngũ trí thức trong hệ thống VUSTA. Các chuyên gia, nhà khoa học đã tham gia góp ý nhiều cơ chế, chính sách, dự án luật, chương trình, đề án và những vấn đề có tác động lớn tới kinh tế - xã hội. Những đóng góp này cung cấp thêm cơ sở khoa học, thực tiễn cho quá trình xây dựng và hoàn thiện chủ trương, chính sách.
Bước vào nhiệm kỳ IX, VUSTA định hướng đưa hoạt động này từ thế “bị động” sang “chủ động” phát hiện vấn đề. Thay vì chỉ tham gia khi chính sách đã được xây dựng, đội ngũ trí thức sẽ được huy động sớm hơn để nghiên cứu, nhận diện những vấn đề mới, cung cấp luận cứ khoa học và đề xuất giải pháp. Việc ứng dụng dữ liệu lớn, các mô hình thực chứng, tổ chức các diễn đàn đối thoại chính sách trực tiếp với lãnh đạo Đảng, Quốc hội được kỳ vọng nâng cao chất lượng tư vấn, phản biện.
Chuyển đổi số toàn diện cũng được xác định là một nội dung đột phá. VUSTA định hướng xây dựng hệ sinh thái “VUSTA Digital” với VUSTA ID, Kho tri thức số Knowledge Hub ứng dụng AI, nền tảng tư vấn E-Consultancy và Văn phòng điện tử e-Office kết nối liên thông. Việc ứng dụng văn phòng không giấy tờ, e-office và AI ngay trong công tác chuẩn bị, quản lý và cung cấp tài liệu Đại hội IX cho thấy quyết tâm đưa công nghệ vào hoạt động của tổ chức.
Điều quan trọng hơn, chuyển đổi số được đặt trong mối quan hệ trực tiếp với việc kết nối và phát huy nguồn lực trí thức. Khi dữ liệu, chuyên gia và tri thức được kết nối trên nền tảng số, việc chia sẻ kiến thức, phối hợp nghiên cứu, tư vấn chính sách và chuyển giao kết quả khoa học tới doanh nghiệp, người dân sẽ thuận lợi hơn. Đây là cơ sở để tri thức được lan tỏa nhanh hơn và tạo ra giá trị lớn hơn.
 |
| Quang cảnh buổi gặp mặt báo chí thông tin về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026–2031. |
Cùng với đó, VUSTA định hướng tăng cường liên kết giữa các tổ chức khoa học và công nghệ với doanh nghiệp, bộ, ngành và các đối tác quốc tế; nâng cao năng lực đảm nhận các nhiệm vụ lớn; thúc đẩy xã hội hóa hoạt động khoa học, công nghệ, môi trường, giáo dục và đào tạo, chăm sóc sức khỏe nhân dân. Đặc biệt, việc thương mại hóa các giải pháp công nghệ và đổi mới sáng tạo, kết nối các quỹ đầu tư mạo hiểm để phát triển mô hình “Spin-offs” sẽ góp phần đưa kết quả nghiên cứu gần hơn với sản xuất và thị trường.
Trẻ hóa đội ngũ cũng là một định hướng quan trọng của nhiệm kỳ mới. VUSTA chú trọng xây dựng chiến lược thu hút trí thức trẻ, tạo không gian sáng tạo, khuyến khích trí thức trẻ tham gia lãnh đạo các cấp hội và tham gia tư vấn, phản biện chính sách. Đồng thời, tổ chức hướng tới thu hút trí thức kiều bào và trí thức doanh nhân, tạo thêm nguồn lực cho hệ sinh thái khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Không gian trí tuệ cũng được mở rộng thông qua hợp tác quốc tế và mạng lưới “VUSTA Global”, hướng tới kết nối trí thức Việt Nam ở nước ngoài, đặt hàng các nhóm nghiên cứu giải quyết những bài toán công nghệ mũi nhọn như AI, bán dẫn, chip thông minh, 6G và các công nghệ mới. Đây là cách huy động nguồn lực trí tuệ toàn cầu, đưa hoạt động khoa học và công nghệ Việt Nam gắn kết sâu hơn với các xu hướng phát triển quốc tế.
Tất cả những định hướng trên đều hướng đến một mục tiêu xuyên suốt: biến tri thức thành giá trị và sức mạnh vật chất. Để làm được điều đó, VUSTA phải tiếp tục đổi mới từ tư duy, tổ chức, quản trị đến phương thức tập hợp và phát huy đội ngũ trí thức; đồng thời tạo môi trường để nhà khoa học kết nối với chính sách, doanh nghiệp, thị trường và đời sống.
Với phương châm “Đoàn kết – Sáng tạo – Đột phá – Phát triển”, Đại hội IX được kỳ vọng mở ra một chặng đường phát triển mới của VUSTA, trong đó đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ không chỉ là lực lượng sáng tạo tri thức mà còn trực tiếp tham gia giải quyết các bài toán phát triển của đất nước. Khi tri thức được khơi thông, kết nối và chuyển hóa thành công nghệ, chính sách, sản phẩm và giá trị xã hội, nguồn lực trí tuệ sẽ thực sự trở thành một trong những động lực quan trọng đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.
