Đoàn công tác của Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) vừa hoàn thành đợt kiểm tra thực địa tại các vùng trồng vải trọng điểm thuộc xã Thanh Hà và các khu vực lân cận, đúng thời điểm trà vải sớm bắt đầu vào giai đoạn chín bói, chuẩn bị bước vào chiến dịch xuất khẩu lớn nhất năm.
Theo báo cáo của bà Lương Thị Kiểm, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng, toàn thành phố hiện có khoảng 9.350 ha vải, tập trung tại các khu vực Hà Đông, Thanh Hà, Hà Nam, Nam Thanh Miện, An Trường. Tuy nhiên, mùa đông ấm bất thường khiến cây vải không tích lũy đủ lạnh để phân hóa mầm hoa, làm tỷ lệ ra hoa của trà vải sớm giảm rõ rệt, còn vải chính vụ bị ảnh hưởng nặng nề nhất.
Sản lượng toàn vụ ước đạt khoảng 55.000 tấn, giảm đáng kể so với hơn 71.000 tấn của năm ngoái. Trong đó, trà vải sớm chiếm ưu thế với 35.000 tấn (thu hoạch từ 1/5 đến 25/5), trong khi vải chính vụ chỉ đạt khoảng 20.000 tấn (từ đầu tháng 6).
 |
| Ảnh minh họa. |
Dù vậy, chất lượng quả được đánh giá cao hơn. Ông Phạm Văn Thành, Tổ trưởng Tổ sản xuất số 10 xã Thanh Hà, cho biết mật độ quả trên cành chỉ bằng 50–60% năm ngoái, song nhờ chăm sóc đúng kỹ thuật, quả năm nay đều, đẹp mã và hứa hẹn độ ngọt cao.
Trà vải sớm dự kiến thu hoạch cao điểm từ ngày 10 đến 25/5, ngay sau đó trà chính vụ nối tiếp từ đầu tháng 6. Hai đợt thu hoạch dồn vào khoảng thời gian chưa đầy hai tháng tạo ra bài toán hậu cần và tiêu thụ không nhỏ.
Hiện Hải Phòng có 7 cơ sở đóng gói với công suất 650 tấn/ngày - con số được đánh giá là còn khiêm tốn vào đỉnh điểm vụ thu hoạch. Thành phố đang tích cực hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ bảo quản sau thu hoạch và sơ chế đóng gói nhằm kéo dài hạn sử dụng, giảm áp lực tiêu thụ tức thời và nâng cao giá trị sản phẩm.
Siết chặt mã số vùng trồng, hướng tới thị trường khó tính
Toàn thành phố đã được cấp 198 mã số vùng trồng xuất khẩu. Trung Quốc vẫn là thị trường truyền thống, chiếm khoảng 40% sản lượng xuất khẩu (khoảng 22.000 tấn). Khoảng 10% còn lại - hơn 5.000 tấn được định hướng vào các thị trường cao cấp như Nhật Bản, Mỹ, Úc và EU.
Điểm mới đáng chú ý của niên vụ 2026 là việc áp dụng Nghị định 38/2026/NĐ-CP về quản lý mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói, theo đó công tác giám sát được phân cấp rõ ràng xuống tận cấp xã. Hải Phòng hiện duy trì 12 vùng trồng đạt chứng nhận GlobalGAP và 81 vùng VietGAP với tổng diện tích hơn 1.045 ha, đây là "giấy thông hành" để quả vải vào được các siêu thị lớn và thị trường quốc tế.
Các doanh nghiệp lớn đã chủ động ký hợp đồng từ sớm. Công ty CP Ameii Việt Nam dự kiến xuất khẩu 600 tấn sang Nhật Bản, Mỹ và EU; Công ty TNHH Trái cây Rồng Đỏ Việt Nam đặt mục tiêu 300 tấn sang Úc, Nhật và Đông Nam Á; Công ty Dragon Berry dự kiến xuất 500 tấn sang Mỹ, Nhật, Úc.
Chi phí logistics và bài toán kiểm soát dư lượng
Thách thức lớn nhất hiện nay là chi phí vận tải biển tăng cao do xung đột địa chính trị tại nhiều khu vực trên thế giới, gây áp lực trực tiếp lên giá thành xuất khẩu. Song song đó, mỗi thị trường lại áp dụng ngưỡng dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (MRL) riêng, đòi hỏi quy trình giám sát nghiêm ngặt từ khi quả còn trên cây đến khi vào nhà máy đóng gói.
Để kiểm soát rủi ro, Hải Phòng đã tập huấn hơn 50 đại lý thuốc bảo vệ thực vật tại vùng trọng điểm, yêu cầu ký cam kết chỉ cung ứng các loại thuốc nằm trong danh mục được phép của từng nước nhập khẩu. "Nếu vùng trồng bị phát hiện dư lượng thuốc cấm, không chỉ nông dân mà đại lý cung ứng cũng phải chịu trách nhiệm", bà Lương Thị Kiểm khẳng định.
Bên cạnh xuất khẩu, thị trường nội địa vẫn được xác định là trụ cột. Sở Công Thương Hải Phòng đã sẵn sàng phương án đưa vải vào các hệ thống siêu thị lớn như Go!, WinMart, Co.op Mart và các sàn thương mại điện tử.
Đánh giá sau buổi kiểm tra, bà Nguyễn Thị Thu Hương, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, nhìn nhận dù sản lượng sụt giảm là tình trạng chung của các tỉnh phía Bắc, chất lượng vải Hải Phòng vẫn duy trì ổn định.
Bà Hương lưu ý địa phương không được chủ quan khi thời gian từ nay đến thu hoạch rộ chỉ còn khoảng 10 ngày đối với vải sớm và hơn một tháng với vải chính vụ. Việc theo dõi sát sâu bệnh cuối vụ và đảm bảo thời gian cách ly thuốc là yếu tố sống còn để bảo vệ thương hiệu vải thiều Việt Nam trên thị trường quốc tế.
"Sản lượng có thể giảm nhưng quyết tâm không để giảm giá trị thu nhập của người dân. Cần bảo vệ tối đa những diện tích đã đậu quả, phòng trừ sâu bệnh tuyệt đối để mỗi quả vải thu hoạch được đều đạt tiêu chuẩn cao nhất", bà Hương nhấn mạnh.
Tiktok: https://tiktok.com/@tapchivietnamhuongsac
Facebook: https://facebook.com/tapchivietnamhuongsac.vn
Youtube: https://youtube.com/@tapchivietnamhuongsac68
