Đàm phán ERPA chính thức bắt đầu, mở đường cho thị trường carbon rừng Việt Nam

Ngày 3/8, tại Hà Nội, Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị đã tiếp và làm việc với Đoàn công tác của Tổ chức Tăng cường tài chính lâm nghiệp (Emergent) nhằm trao đổi về tiến độ chuẩn bị Hợp đồng Thỏa thuận mua bán giảm phát thải (ERPA) cho vùng Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Cuộc làm việc diễn ra đúng thời điểm Việt Nam và Emergent chính thức bước vào phiên đàm phán ERPA từ ngày 3-7/8/2026, đánh dấu bước chuyển từ giai đoạn chuẩn bị sang giai đoạn đàm phán chính thức đối với một trong những cơ chế hợp tác quan trọng nhất trong lĩnh vực tài chính carbon rừng.

Toàn cảnh buổi làm việc giữa Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị tiếp và Đoàn công tác của Tổ chức Tăng cường tài chính lâm nghiệp (Emergent). - (Ảnh: Phương Linh)

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị khẳng định Việt Nam luôn coi trọng quan hệ hợp tác với Liên minh LEAF, Tổ chức Emergent cũng như sự đồng hành của Chính phủ Anh, Na Uy, Hàn Quốc và Hoa Kỳ trong lĩnh vực bảo vệ rừng, giảm phát thải và tăng trưởng xanh. Theo Thứ trưởng, sự đồng hành của các đối tác quốc tế trong nhiều năm qua đã góp phần quan trọng giúp Việt Nam từng bước hoàn thiện nền tảng pháp lý, kỹ thuật và thể chế để phát triển thị trường carbon rừng theo các tiêu chuẩn quốc tế.

Nhắc lại quá trình hợp tác giữa hai bên, Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị cho biết: “Việc ký Ý định thư giữa Việt Nam và Emergent tại Hội nghị COP26 năm 2021 là dấu mốc quan trọng, tạo nền tảng thúc đẩy phát triển thị trường carbon rừng và triển khai quá trình đàm phán ERPA. Sau gần 4 năm phối hợp chuẩn bị, đến nay các điều kiện cơ bản cho quá trình đàm phán đã được hoàn tất. Theo kế hoạch, phiên đàm phán ERPA giữa hai bên diễn ra từ ngày 3-7/8/2026.”

Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị đánh giá cao sự phối hợp chặt chẽ của Tổ chức Emergent và Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm trong quá trình chuẩn bị đàm phán ERPA. - (Ảnh: Phương Linh)

Từ dấu mốc ký Ý định thư tại COP26 đến nay, nhiều nội dung quan trọng đã được triển khai đồng bộ. Đây không chỉ là quá trình xây dựng một hợp đồng mua bán giảm phát thải, mà còn là quá trình hoàn thiện khung chính sách, cơ chế quản lý và hệ thống kỹ thuật để Việt Nam từng bước tham gia sâu hơn vào thị trường carbon toàn cầu.

Theo đại diện Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp chặt chẽ với Emergent hoàn thiện dự thảo hợp đồng ERPA, đồng thời tổ chức lấy ý kiến các bộ, ngành và địa phương trước khi báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Trên cơ sở đó, Thủ tướng đã giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì đàm phán, ký kết ERPA, đồng thời Bộ đã thành lập Tổ đàm phán theo Quyết định số 2686/QĐ-BNNMT ngày 10/7/2026 nhằm bảo đảm quá trình thương lượng được triển khai đúng tiến độ và đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật của các bên.

Theo kế hoạch, sau khi kết thúc phiên đàm phán trong tuần này, Việt Nam và Emergent sẽ tiếp tục hoàn thiện dự thảo Hợp đồng Thỏa thuận mua bán giảm phát thải, lấy ý kiến các bên liên quan và hoàn tất các thủ tục nội bộ trước khi tiến tới ký kết chính thức bên lề Hội nghị COP31 tổ chức tại Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 11/2026.

Lộ trình này được đánh giá là bước đi quan trọng để Việt Nam từng bước hình thành thị trường carbon rừng hiện đại, minh bạch và phù hợp với các thông lệ quốc tế. Không chỉ tạo cơ chế giao dịch tín chỉ carbon, ERPA còn mở ra cơ hội huy động nguồn tài chính dựa trên kết quả giảm phát thải, góp phần nâng cao giá trị kinh tế của tài nguyên rừng, hỗ trợ bảo tồn đa dạng sinh học và thúc đẩy phát triển sinh kế bền vững cho người dân sống dựa vào rừng.

Đánh giá về tiến trình chuẩn bị của Việt Nam, các đối tác quốc tế đều cho rằng nước ta đang có nhiều điều kiện thuận lợi để sớm hoàn tất đàm phán, hướng đến trở thành một trong những quốc gia tiên phong phát triển thị trường carbon rừng chất lượng cao.

Đại sứ Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland tại Việt Nam Iain Frew phát biểu tại cuộc họp. - (Ảnh: Phương Linh)

Theo Đại sứ Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland tại Việt Nam Iain Frew, trong bối cảnh các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng, hợp tác quốc tế có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với nỗ lực ứng phó biến đổi khí hậu. Ông cho biết phía Anh hoan nghênh những tiến triển mà Việt Nam đạt được trong việc khởi động đàm phán ERPA, đồng thời cam kết tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam để tháo gỡ các vấn đề kỹ thuật, góp phần đẩy nhanh tiến độ triển khai thỏa thuận.

Trong khi đó, Đại biện lâm thời Erlend Skutlaberg nhận định việc khởi động đàm phán ERPA là kết quả của nhiều năm hợp tác giữa Chính phủ Việt Nam, các đối tác quốc tế và cộng đồng hỗ trợ ngành lâm nghiệp.

Ông nhấn mạnh: “Thỏa thuận ERPA có thể mở ra nguồn tài chính mới cho ngành lâm nghiệp Việt Nam, cũng như tạo thêm cơ hội phát triển kinh tế tại các vùng rừng, mang lại lợi ích trực tiếp cho người dân và đồng bào dân tộc thiểu số. Với lợi thế của một quốc gia tiên phong, Việt Nam cần duy trì động lực để hoàn tất đàm phán ERPA trong năm nay. Đây sẽ là tiền đề quan trọng để huy động nguồn tài chính dựa trên kết quả cho bảo vệ rừng, củng cố niềm tin của các nhà đầu tư, đồng thời đóng góp vào mục tiêu NetZero.”

Những đánh giá tích cực từ các đối tác quốc tế cũng phản ánh niềm tin vào khả năng xây dựng một thị trường carbon rừng minh bạch, hiệu quả của Việt Nam trong giai đoạn tới. Đây được xem là một trong những yếu tố quan trọng giúp ngành lâm nghiệp tiếp cận các dòng vốn khí hậu quốc tế, đồng thời tạo thêm nguồn lực cho công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng.

Theo Đại biện lâm thời Erlend Skutlaberg, bảo vệ rừng không chỉ là giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu mà còn là khoản đầu tư cho phát triển bền vững. - (Ảnh: Phương Linh)

Theo kế hoạch, ngay trong tuần này, Emergent sẽ phối hợp với Chính phủ Việt Nam thống nhất các điều khoản chủ chốt của Thỏa thuận mua bán giảm phát thải (ERPA), hướng tới mục tiêu ký kết Thỏa thuận LEAF - Việt Nam bên lề Hội nghị COP của Công ước khung Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC) vào tháng 11 tới.

Song song với tiến trình đàm phán, Emergent và các đối tác kỹ thuật cũng sẽ thúc đẩy phát hành những tín chỉ carbon rừng đầu tiên theo tiêu chuẩn ART TREES vào quý I/2027. Nếu hoàn thành đúng mốc thời gian này, Việt Nam sẽ nằm trong nhóm các quốc gia tiên phong trên thế giới đưa loại tín chỉ carbon rừng theo tiêu chuẩn quốc tế ra thị trường. Đây sẽ là lợi thế quan trọng để thu hút thêm nguồn tài chính quốc tế cho công tác bảo vệ và phát triển rừng, đồng thời nâng cao vị thế của ngành lâm nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị carbon toàn cầu.

Phát biểu kết luận cuộc làm việc, Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị cho biết quá trình chuẩn bị cho đàm phán ERPA đến nay đã cơ bản hoàn thành, từ việc xây dựng khuôn khổ pháp lý đến công tác kỹ thuật, tạo nền tảng để các bên bước vào giai đoạn đàm phán chính thức.

Thứ trưởng nhấn mạnh: “Thỏa thuận với Tổ chức Emergent có nhiều điểm khác biệt so với Thỏa thuận mua bán giảm phát thải (ERPA) đã triển khai tại khu vực Bắc Trung Bộ. Nếu như khuôn khổ pháp lý trước đây được xây dựng để phục vụ riêng cho một hợp đồng và một vùng cụ thể, thì đến nay Việt Nam đã hình thành hệ thống pháp lý toàn diện, đủ điều kiện để triển khai với nhiều đối tác khác trong tương lai. Đây sẽ là nền tảng quan trọng cho sự phát triển lâu dài và bền vững của thị trường carbon rừng.”

Việc chính thức bước vào đàm phán ERPA không chỉ đánh dấu một cột mốc mới trong hợp tác giữa Việt Nam và Emergent, mà còn thể hiện bước tiến quan trọng trong quá trình hiện thực hóa các cam kết về giảm phát thải khí nhà kính. Với nền tảng pháp lý ngày càng hoàn thiện, sự đồng hành của các đối tác quốc tế và lộ trình rõ ràng hướng tới ký kết ERPA tại COP31, Việt Nam đang từng bước tạo dựng nền móng cho thị trường carbon rừng hiện đại, minh bạch và hội nhập quốc tế, qua đó mở ra cơ hội huy động hiệu quả các nguồn tài chính xanh phục vụ phát triển lâm nghiệp bền vững và thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.