Ngày 28/11/1959, trong bối cảnh đất nước còn nhiều khó khăn, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khởi xướng phong trào “Tết trồng cây” với một tư duy giản dị mà sâu sắc: bắt đầu từ việc trồng cây mỗi dịp xuân về để gây dựng nền tảng bền vững cho tương lai.
Hai câu thơ:
“Mùa xuân là Tết trồng cây
Làm cho đất nước càng ngày càng xuân”
không chỉ là lời kêu gọi, mà là một thông điệp phát triển dài hạn, đặt môi trường, con người và sự hưng thịnh quốc gia trong mối quan hệ hữu cơ.
 |
| Bác Hồ trồng cây Đa tại Công viên Thống nhất mở đầu Tết trồng cây do Người phát động (11-1-1960). - (Ảnh: Tư liệu) |
Người không dừng ở lời nói, mà bằng hành động cụ thể, năm nào cũng trực tiếp tham gia trồng cây, gieo xuống đất niềm tin về một Việt Nam xanh.
Từ mùa xuân Canh Tý năm 1960, Tết trồng cây đầu tiên được tổ chức trong không khí phấn khởi của toàn dân. Từ đó đến nay, mỗi dịp đầu năm, phong trào lại được phát động rộng khắp, trở thành nét đẹp văn hóa đặc sắc của dân tộc.
Trồng cây, gây rừng không chỉ mang ý nghĩa tạo bóng mát, làm đẹp cảnh quan mà còn góp phần chủ động phòng, chống thiên tai, điều hòa khí hậu, cải thiện môi trường sinh thái.
Lời căn dặn “Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người” đã trở thành kim chỉ nam cho nhiều thế hệ, nhắc nhở rằng phát triển kinh tế phải song hành với gìn giữ thiên nhiên và bồi dưỡng con người.
Trong tiến trình đổi mới và hội nhập, Tết trồng cây càng cho thấy giá trị thực tiễn rõ rệt. Năm 2025, dù đối mặt với nhiều thách thức từ biến đổi khí hậu và thiên tai cực đoan, cả nước vẫn trồng được khoảng 285.000ha rừng tập trung, đạt 109,5% kế hoạch, cùng 108 triệu cây xanh phân tán.
Tỷ lệ che phủ rừng được duy trì ổn định ở mức 42,03%. Sản lượng gỗ chế biến đạt 32,8 triệu mét khối, giá trị xuất khẩu gỗ và lâm sản vượt 18 tỷ USD, đóng góp quan trọng vào kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản.
Những con số ấy không chỉ phản ánh hiệu quả kinh tế của ngành lâm nghiệp mà còn cho thấy tầm vóc của một phong trào gắn chặt với chiến lược phát triển bền vững quốc gia.
Sau 5 năm triển khai Đề án trồng một tỷ cây xanh giai đoạn 2021- 2025, cả nước đã trồng hơn 1,439 tỷ cây, vượt 43,9% mục tiêu đề ra.
Trong đó có 573,9 triệu cây xanh phân tán và hơn 865 triệu cây trồng trong rừng tập trung, tương đương 429.125ha rừng, bao gồm rừng phòng hộ, đặc dụng và rừng sản xuất.
Việc lựa chọn đa dạng các loài cây bản địa, cây thân gỗ, cây lâu năm không chỉ nâng cao hiệu quả phòng hộ đầu nguồn, bảo vệ đất, giữ nước mà còn cung cấp nguồn nguyên liệu ổn định cho chế biến gỗ, phát triển kinh tế địa phương.
Cây xanh đô thị được trồng tại đường phố, công viên, trường học, bệnh viện, khu công nghiệp đã góp phần tạo dựng không gian sống trong lành, nâng cao sức khỏe cộng đồng và xây dựng diện mạo văn minh.
Đề án trồng một tỷ cây xanh được đánh giá là đóng góp quan trọng vào nỗ lực ứng phó biến đổi khí hậu và phục hồi thiên nhiên toàn cầu, thể hiện trách nhiệm của Việt Nam trong thực hiện các cam kết quốc tế về môi trường.
Trong bối cảnh thời tiết cực đoan gia tăng, hạn hán, xâm nhập mặn và cháy rừng diễn biến phức tạp, việc tiếp tục đẩy mạnh trồng cây, gây rừng trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm giảm nhẹ rủi ro thiên tai và bảo đảm an ninh sinh thái lâu dài.
 |
| TS. Nguyễn Hữu Vạn, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Tổng Kiểm toán Nhà nước, Chủ tịch Hội sinh vật cảnh Việt Nam cùng đồng chí Đại tá Nguyễn Hoàng Ân, Phó Trưởng ban Ban Quản lý Lăng, Phó Tư lệnh, Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đại biểu tham dự tại Lễ phát động Tết trồng cây "Đời đời nhớ ơn Bác Hồ" Xuân Ất Tỵ 2025 tại Khu Di tích K9, Đá Chông, Ba Vì, Hà Nội. |
Trong dòng chảy ấy, Hội Sinh vật cảnh Việt Nam giữ vai trò tích cực trong bảo tồn và phát triển cảnh quan thiên nhiên.
 |
| TS Nguyễn Hữu Vạn, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Tổng Kiểm toán Nhà nước, Chủ tịch Hội sinh vật cảnh Việt Nam cùng đồng chí Đại tá Nguyễn Hoàng Ân, Phó Trưởng ban Ban Quản lý Lăng, Phó Tư lệnh, Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh tham gia trồng cây tại lễ phát động Tết trồng cây "Đời đời nhớ ơn Bác Hồ" Xuân Ất Tỵ 2025 tại Khu Di tích K9, Đá Chông, Ba Vì, Hà Nội. |
Hội không chỉ hưởng ứng phong trào bằng những hoạt động cụ thể mà còn làm cầu nối giữa chính quyền, doanh nghiệp và người dân, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ, về ý nghĩa của không gian xanh.
Thông qua các chương trình tập huấn, hội thảo chuyên đề, Hội định hướng lựa chọn cây trồng phù hợp với điều kiện từng vùng miền, chia sẻ kinh nghiệm chăm sóc, bảo vệ cây xanh, từ đó nâng cao hiệu quả sinh thái và giá trị cảnh quan.
Bên cạnh việc tổ chức các sự kiện trồng cây tại khu dân cư, trường học, công sở, Hội còn phối hợp triển khai tại các di tích lịch sử, công trình văn hóa và không gian công cộng.
Những địa điểm ấy trở thành biểu tượng của sự tri ân và ý thức gìn giữ giá trị truyền thống. Việc lồng ghép yếu tố mỹ thuật, văn hóa vào phát triển cảnh quan không chỉ làm đẹp môi trường mà còn nâng cao đời sống tinh thần của người dân.
 |
| Ông Nguyễn Hữu Hoạch, Ủy viên BCH Hội Sinh vật cảnh Việt Nam, Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh tỉnh Tuyên Quang cùng hội viên trồng hàng ngàn cây xanh tại huyện Yên Sơn và thành phố Tuyên Quang (cũ), góp phần kiến tạo môi trường đô thị xanh – sạch – đẹp. |
Mỗi mầm xanh được vun trồng là một cam kết trách nhiệm với thiên nhiên và với tương lai.
Để phong trào Tết trồng cây tiếp tục phát huy hiệu quả, yêu cầu đặt ra là phải tổ chức thiết thực, tránh hình thức, lựa chọn đúng loài cây, đúng thời điểm, phù hợp điều kiện sinh thái và đặc điểm văn hóa từng địa phương.
Việc phân công rõ trách nhiệm quản lý, chăm sóc sau trồng có ý nghĩa quyết định đến chất lượng và sức sống của cây. Đồng thời, cần huy động hiệu quả nguồn lực xã hội hóa, kết hợp đầu tư công với sự tham gia của doanh nghiệp, đoàn thể, lực lượng vũ trang và cộng đồng dân cư.
Cùng với đó, công tác bảo vệ rừng phải được tăng cường, đặc biệt là phòng, chống cháy rừng trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong quản lý, giám sát tài nguyên rừng sẽ nâng cao hiệu quả phát hiện, xử lý vi phạm.
Sự phối hợp liên ngành chặt chẽ và phương châm “4 tại chỗ” trong phòng cháy, chữa cháy rừng cần được triển khai đồng bộ, bảo đảm an toàn cho diện tích rừng hiện có và thành quả trồng mới.
Tết trồng cây hôm nay không chỉ là hoạt động đầu Xuân mà đã trở thành biểu tượng của một tầm nhìn phát triển hài hòa giữa kinh tế và sinh thái.
Hơn sáu mươi năm qua, từ lời hiệu triệu giản dị của Chủ tịch Hồ Chí Minh, phong trào đã bền bỉ vun đắp màu xanh trên khắp mọi miền đất nước.
Giữ gìn và phát huy di sản ấy chính là cách thiết thực để tiếp nối ước nguyện xây dựng một Việt Nam xanh hơn, đẹp hơn, phát triển bền vững trong thế kỷ XXI.
