Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, suy giảm đa dạng sinh học và các hiện tượng thời tiết cực đoan diễn biến ngày càng phức tạp, quản lý rừng bền vững đang trở thành ưu tiên của nhiều quốc gia nhằm bảo đảm tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.
Ngày 28/7, Hội nghị Bộ trưởng Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) về lâm nghiệp với chủ đề “Hướng tới một châu Á - Thái Bình Dương tăng cường khả năng chống chịu của rừng nhằm nâng cao phúc lợi cho mọi người” đã diễn ra tại Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc). Đoàn đại biểu Việt Nam do Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Quốc Trị dẫn đầu tham dự.
 |
| Hội nghị Bộ trưởng APEC về Lâm nghiệp năm 2026 tại Thẩm Quyến (Trung Quốc) diễn ra từ ngày 27-28/7. Ảnh: ICD. |
Hội nghị quy tụ lãnh đạo, chuyên gia và học giả đến từ 21 nền kinh tế thành viên APEC cùng các tổ chức quốc tế để chia sẻ cơ chế, chính sách và kinh nghiệm về bảo tồn, sử dụng bền vững tài nguyên rừng, hiện thực hóa giá trị các sản phẩm sinh thái, ứng dụng khoa học công nghệ và tăng cường hợp tác lâm nghiệp trong khu vực.
Phát biểu khai mạc, Phó Thủ tướng Quốc vụ viện Trung Quốc Hà Lập Phong nhấn mạnh châu Á - Thái Bình Dương là khu vực có nền kinh tế năng động nhất, tiềm năng tăng trưởng lớn nhất thế giới, đồng thời sở hữu nguồn tài nguyên rừng phong phú và hệ sinh thái đa dạng, chiếm hơn một nửa diện tích rừng toàn cầu. Tuy nhiên, khu vực cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức như thời tiết cực đoan, suy giảm đa dạng sinh học, suy thoái đất và sa mạc hóa, tác động trực tiếp đến phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Để ứng phó với những thách thức đó, ông Hà Lập Phong khẳng định Trung Quốc sẵn sàng cùng các nền kinh tế thành viên thúc đẩy hợp tác cùng có lợi, phát triển ngành lâm nghiệp chất lượng cao. Trên cơ sở chủ đề hội nghị, ông đề xuất bốn định hướng hợp tác gồm xây dựng lá chắn an ninh sinh thái; thúc đẩy sự thịnh vượng chung và sống hài hòa với thiên nhiên; đẩy mạnh chuyển đổi xanh, giảm phát thải carbon; và tăng cường nền tảng hợp tác đa phương trong lĩnh vực lâm nghiệp.
Đối với Việt Nam, hội nghị là cơ hội quan trọng để chia sẻ kinh nghiệm quản trị hệ sinh thái rừng và khẳng định cam kết đóng góp vào mục tiêu phát triển xanh của khu vực. Trong tham luận với chủ đề “Quản lý rừng bền vững, nâng cao khả năng chống chịu của hệ sinh thái rừng trước biến đổi khí hậu và nâng cao phúc lợi sinh thái cho mọi người tại Việt Nam”, Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị nhấn mạnh Việt Nam luôn xác định quản lý rừng bền vững là giải pháp căn cơ, lâu dài và hiệu quả nhất để xây dựng những cánh rừng khỏe mạnh, có khả năng tự phục hồi, thích ứng với biến đổi khí hậu và tiếp tục cung cấp các dịch vụ hệ sinh thái thiết yếu cho con người.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị, những năm qua Việt Nam đã kiên định triển khai nhiều chính sách đồng bộ như bảo vệ nghiêm ngặt diện tích rừng hiện có; đẩy mạnh quản lý rừng bền vững; phục hồi các hệ sinh thái rừng tự nhiên; đồng thời ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong giám sát tài nguyên rừng, cảnh báo cháy rừng, theo dõi diễn biến rừng và xây dựng nền quản trị lâm nghiệp hiện đại. Đây là nền tảng quan trọng giúp ngành lâm nghiệp nâng cao hiệu quả quản lý, thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu, góp phần bảo vệ đa dạng sinh học, giữ gìn nguồn nước và giảm phát thải khí nhà kính.
 |
| Đoàn công tác Bộ Nông nghiệp và Môi trường do Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị dẫn đầu tham dự Hội nghị. Ảnh: ICD. |
Một trong những thông điệp nổi bật của Việt Nam tại hội nghị là lấy người dân làm trung tâm của quản lý rừng bền vững. Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị khẳng định khi người dân được hưởng lợi từ rừng, họ sẽ trở thành lực lượng bảo vệ rừng hiệu quả nhất. Trên tinh thần đó, Việt Nam đã triển khai hiệu quả chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng, tạo nguồn tài chính ổn định cho công tác bảo vệ rừng, đồng thời cải thiện sinh kế của hàng triệu người dân miền núi. Cùng với đó là phát triển lâm sản ngoài gỗ, dược liệu, du lịch sinh thái, tín chỉ carbon và các mô hình kinh tế dưới tán rừng, từng bước nâng cao giá trị kinh tế của tài nguyên rừng gắn với bảo tồn thiên nhiên.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị, phúc lợi sinh thái không chỉ là môi trường sống trong lành mà còn là cơ hội phát triển công bằng, sinh kế bền vững và chất lượng cuộc sống tốt hơn cho mọi người dân. Đây cũng là cơ sở để Việt Nam từng bước chuyển từ tư duy “bảo vệ rừng” sang “quản trị hệ sinh thái rừng”, từ khai thác giá trị đơn lẻ sang phát huy đồng thời các giá trị kinh tế, sinh thái, văn hóa và xã hội của rừng.
Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị nhấn mạnh lâm nghiệp ngày nay không còn là câu chuyện của riêng ngành lâm nghiệp mà gắn chặt với tăng trưởng xanh, thích ứng biến đổi khí hậu, an ninh lương thực, an ninh nguồn nước, bảo tồn đa dạng sinh học và thực hiện các Mục tiêu phát triển bền vững. Những thách thức xuyên biên giới này đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ giữa các quốc gia.
Từ thực tiễn của Việt Nam, Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị đề xuất bốn ưu tiên hợp tác quốc tế gồm: chia sẻ tri thức, khoa học và công nghệ nhằm nâng cao khả năng chống chịu của hệ sinh thái rừng; thúc đẩy tài chính xanh, tín chỉ carbon và các cơ chế đầu tư dài hạn cho bảo tồn, phục hồi rừng; tăng cường hợp tác nghiên cứu, bảo tồn đa dạng sinh học và quản lý bền vững các hệ sinh thái xuyên biên giới; xây dựng chuỗi cung ứng lâm sản hợp pháp, minh bạch, có trách nhiệm và đáp ứng các yêu cầu mới của thương mại quốc tế.
Khẳng định vai trò của Việt Nam trong hợp tác khu vực, Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị nhấn mạnh Việt Nam cam kết là đối tác tin cậy, có trách nhiệm và luôn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, thúc đẩy hợp tác với các nền kinh tế APEC nhằm xây dựng những cánh rừng khỏe mạnh hơn vì sự phát triển bền vững của khu vực.
Kết thúc hội nghị, các Bộ trưởng đã thông qua Tuyên bố chung của Hội nghị Bộ trưởng Lâm nghiệp APEC năm 2026, thể hiện sự đồng thuận trong việc thúc đẩy bảo tồn đa dạng sinh học, tăng cường thực thi pháp luật chống buôn bán bất hợp pháp các sản phẩm lâm nghiệp, tích hợp quản trị rừng và quản lý rừng bền vững vào các chiến lược phát triển kinh tế.
Tuyên bố cũng kêu gọi tăng cường đầu tư và mở rộng cơ hội tài chính cho phát triển lâm nghiệp, thương mại hợp pháp các sản phẩm lâm nghiệp, thúc đẩy chuyển đổi và nâng cấp ngành chế biến, tăng cường chuỗi giá trị; đồng thời khuyến khích hợp tác phát triển lâm nghiệp đô thị, quản lý tài nguyên nước, ứng dụng công nghệ để phục hồi hệ sinh thái và phát triển các ngành công nghiệp, sản phẩm, dịch vụ lâm nghiệp mới nổi theo các nguyên tắc quản lý rừng bền vững.
Những kết quả đạt được tại Hội nghị Bộ trưởng Lâm nghiệp APEC 2026 tiếp tục khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của ngành lâm nghiệp trong thực hiện các mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. Việc Việt Nam chủ động chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất các ưu tiên hợp tác và khẳng định cam kết đồng hành cùng các nền kinh tế APEC không chỉ thể hiện trách nhiệm của một thành viên tích cực mà còn góp phần nâng cao vị thế của lâm nghiệp Việt Nam trên trường quốc tế, hướng tới xây dựng những cánh rừng khỏe mạnh hơn vì tương lai xanh của khu vực.
Phạm Hùng
