Điện mặt trời mái nhà – cơ hội vàng cho hội viên Sinh vật cảnh trong thời kỳ xanh hóa nông nghiệp

Bộ Công Thương vừa trình dự thảo Quyết định hỗ trợ hộ gia đình lắp điện mặt trời mái nhà đến năm 2030. Với chính sách mới, các hội viên Sinh vật cảnh có thể tận dụng mái nhà, khu vườn, trang trại để sản xuất điện sạch, tiết kiệm chi phí và gia tăng lợi nhuận từ nguồn năng lượng tái tạo.

Trong bối cảnh kinh tế xanh và năng lượng tái tạo đang trở thành xu thế tất yếu trên toàn cầu, việc phát triển điện mặt trời mái nhà được xem là một trong những hướng đi hiệu quả, phù hợp với điều kiện tự nhiên và thói quen sản xuất của người dân Việt Nam. Với nguồn năng lượng dồi dào từ ánh sáng mặt trời, mô hình điện mặt trời mái nhà không chỉ mang lại lợi ích về môi trường mà còn mở ra cơ hội kinh tế thiết thực cho các hộ gia đình, trong đó có nhiều hội viên Sinh vật cảnh đang sinh sống và làm việc tại các địa phương trên cả nước.

Điện mặt trời mái nhà – cơ hội vàng cho hội viên Sinh vật cảnh trong thời kỳ xanh hóa nông nghiệp
Với chính sách mới, các hội viên Sinh vật cảnh có thể tận dụng mái nhà, khu vườn, trang trại để sản xuất điện sạch, tiết kiệm chi phí và gia tăng lợi nhuận từ nguồn năng lượng tái tạo. - (Ảnh: Baodautu)

Theo dự thảo chính sách của Bộ Công Thương, hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự dùng sẽ được hỗ trợ nhiều mặt như hướng dẫn kỹ thuật, tư vấn đầu tư, tiếp cận vốn vay ưu đãi và các cơ chế thuận lợi khác. Đặc biệt, hình thức “tự sản – tự tiêu” giúp người dân chủ động nguồn điện, giảm đáng kể chi phí sinh hoạt, sản xuất, đồng thời góp phần giảm tải áp lực cho lưới điện quốc gia. Với các hội viên Sinh vật cảnh – những người gắn bó trực tiếp với vườn tược, cây cảnh, nhà lưới, khu sản xuất sinh thái – việc ứng dụng điện mặt trời mái nhà càng có ý nghĩa khi giúp tối ưu chi phí chăm sóc, tưới tiêu, chiếu sáng và vận hành hệ thống trồng trọt.

Thực tế cho thấy, nhiều mô hình điện mặt trời mái nhà nhỏ lẻ ở nông thôn đã phát huy hiệu quả rõ rệt. Một hệ thống công suất 3–5 kWp có thể đáp ứng hầu hết nhu cầu điện sinh hoạt và sản xuất của hộ gia đình. Thời gian hoàn vốn trung bình từ 5–7 năm, trong khi tuổi thọ tấm pin mặt trời có thể lên tới hơn 25 năm. Như vậy, sau khi hoàn vốn, người dân gần như có nguồn điện “miễn phí” cho phần thời gian còn lại. Với hội viên Sinh vật cảnh, đây là khoản tiết kiệm đáng kể khi chi phí điện cho việc chăm sóc cây, tưới nước, vận hành bơm, quạt, chiếu sáng thường chiếm tỷ trọng không nhỏ trong tổng chi phí sản xuất.

Bên cạnh hiệu quả kinh tế, giá trị lớn nhất của điện mặt trời mái nhà nằm ở việc góp phần vào chuyển đổi năng lượng xanh và giảm phát thải khí nhà kính. Mỗi kWh điện mặt trời được tạo ra tương đương với việc giảm hàng trăm gram CO₂ vào bầu khí quyển. Nếu mỗi hộ trồng hoa, cây cảnh hay làm sinh vật cảnh đều tận dụng mái nhà để lắp điện mặt trời, tác động cộng hưởng sẽ vô cùng lớn – không chỉ giúp giảm chi phí mà còn tạo nên hình ảnh người nông dân sinh thái, thân thiện môi trường.

Ở nhiều địa phương, người dân đã chủ động đầu tư hệ thống điện mặt trời để phục vụ sản xuất sinh vật cảnh, từ các vườn bonsai, nhà lưới trồng lan đến trang trại trồng cây công trình. Việc tận dụng mái che, giàn phơi, nhà xưởng để đặt tấm pin mặt trời không chỉ tiết kiệm diện tích mà còn tạo bóng mát, giảm nhiệt cho cây trồng bên dưới, mang lại lợi ích kép về sinh thái. Không ít nghệ nhân cho biết, nhờ có điện mặt trời, họ có thể vận hành hệ thống tưới nhỏ giọt, chiếu sáng tự động và điều hòa nhiệt độ trong vườn mà không lo chi phí điện tăng cao, giúp cây phát triển ổn định, đẹp hơn và có giá trị kinh tế cao hơn.

Bộ Công Thương cho biết, dự kiến đến năm 2030, Việt Nam sẽ khuyến khích mạnh các mô hình điện mặt trời mái nhà quy mô hộ gia đình, đặc biệt là khu vực nông thôn. Chính sách hướng tới việc hỗ trợ về kỹ thuật, quy chuẩn lắp đặt, an toàn điện và quy định kết nối với lưới điện quốc gia trong trường hợp dư thừa. Đây là bước đi quan trọng để điện mặt trời thực sự trở thành một phần của đời sống người dân, không chỉ ở đô thị mà cả ở nông thôn – nơi có điều kiện tự nhiên thuận lợi, diện tích mái rộng, thời gian chiếu sáng dài.

Đối với hội viên Sinh vật cảnh, đây là thời điểm thích hợp để tìm hiểu, nắm bắt chính sách và chủ động tính toán mô hình đầu tư phù hợp. Việc lắp điện mặt trời mái nhà không đòi hỏi diện tích lớn hay quy trình phức tạp. Chỉ cần phần mái nhà, mái vườn, mái giàn đủ ánh sáng, người dân có thể lắp đặt hệ thống nhỏ từ 3 đến 10 kWp – vừa đủ cung cấp điện sinh hoạt, vừa phục vụ cho hoạt động sản xuất, chăm sóc cây cảnh. Nhiều doanh nghiệp năng lượng tái tạo trong nước hiện cũng cung cấp dịch vụ trọn gói, hỗ trợ thiết kế, thi công, bảo hành và hướng dẫn vận hành an toàn, giúp người dân dễ dàng tiếp cận.

Không chỉ mang lại lợi ích trực tiếp, điện mặt trời còn góp phần hình thành thói quen sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Khi mỗi hội viên Sinh vật cảnh – vốn quen với triết lý hài hòa thiên nhiên – chọn ánh sáng mặt trời để tạo ra nguồn điện cho mình, điều đó thể hiện tinh thần chủ động hòa mình vào xu hướng phát triển xanh của đất nước. Sự thay đổi từ mỗi cá nhân, mỗi hộ gia đình sẽ dần tạo thành một phong trào xã hội tích cực, góp phần thực hiện mục tiêu giảm phát thải, hướng tới cam kết phát triển bền vững mà Việt Nam đã đề ra.

Bên cạnh đó, mô hình điện mặt trời còn giúp tăng giá trị thẩm mỹ và tiện ích cho khu nhà, khu vườn. Nhiều hộ trồng sinh vật cảnh tận dụng khung pin mặt trời làm mái che cho khu trưng bày, vừa tạo không gian xanh, vừa tận dụng ánh sáng hợp lý cho cây. Khi kết hợp khéo léo giữa công nghệ và nghệ thuật, giữa năng lượng và thiên nhiên, người làm sinh vật cảnh có thể tạo nên những công trình đẹp mắt, thân thiện và đầy tính biểu tượng cho thời đại năng lượng sạch.

Điện mặt trời mái nhà không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà còn là biểu tượng của một lối sống mới – sống xanh, tiết kiệm, tôn trọng và hòa hợp với thiên nhiên. Trong thời kỳ xanh hóa nông nghiệp, việc mỗi người dân, mỗi hội viên Sinh vật cảnh chủ động tận dụng nguồn năng lượng mặt trời chính là góp phần thiết thực vào quá trình chuyển đổi năng lượng, phát triển nông nghiệp sinh thái và bảo vệ hành tinh.

Từ ánh nắng trên mái nhà, chúng ta không chỉ tạo ra dòng điện, mà còn thắp lên niềm tin về một tương lai bền vững – nơi con người, cây cối và thiên nhiên cùng chung nhịp sống xanh.

Bộ Công Thương: Người dân lắp điện mặt trời mái nhà chỉ cần thông báo, không cần giấy phép

Người dân chỉ cần thông báo cho đơn vị quản lý điện lực hoặc Sở Công Thương địa phương để ngành điện nắm được thông tin như: Hộ đó có lắp đặt điện mặt trời, công suất bao nhiêu, có thể sử dụng vào thời điểm nào.

Thông tin được ông Bùi Quốc Hùng, Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) cho biết tại họp báo thường kỳ quý III/2025 diễn ra chiều 8/10.

Nói về điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu và các thủ tục liên quan, ông Bùi Quốc Hùng cho biết, trước hết cần xác định rõ khái niệm điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu, tức là điện do người dân tự đầu tư, tự sản xuất ra để phục vụ nhu cầu sử dụng, có thể có một phần dư thừa bán lên lưới điện quốc gia, nhưng mục tiêu chính là tự dùng.

Về bản chất, điện mặt trời và các nguồn năng lượng tái tạo khác, đối với các hộ dân, trừ một số rất ít trường hợp đặc thù như vùng sâu, vùng xa, miền núi, hải đảo thì mới hoạt động độc lập, không cần đăng ký hay thông báo.

Tuy nhiên, ông Hùng chỉ rõ đa số các hộ gia đình hiện nay đều đấu nối với lưới điện quốc gia, vẫn mua điện từ EVN để phục vụ sinh hoạt, sản xuất. Do đó, khi lắp đặt điện mặt trời mái nhà, người dân sẽ vừa tự tiêu thụ phần điện sản xuất được, vừa sử dụng điện từ lưới quốc gia khi không có nắng (chủ yếu vào ban đêm).

Vì vậy, cần có cơ chế thông báo chứ không phải đăng ký hay xin giấy phép. Người dân chỉ cần thông báo cho đơn vị quản lý điện lực hoặc Sở Công Thương địa phương, để ngành điện nắm được thông tin như: Hộ đó có lắp đặt điện mặt trời, công suất bao nhiêu, có thể sử dụng vào thời điểm nào. Việc này giúp ngành điện cân đối cung cầu hợp lý, đảm bảo ổn định hệ thống.

Mục đích của việc thông báo chỉ là để phối hợp kỹ thuật, chứ hoàn toàn không phải thủ tục hành chính rườm rà hay cấp phép. Nếu không có thông tin, ngành điện sẽ khó tính toán cân bằng phụ tải, dẫn đến những thời điểm hộ dân không có điện mặt trời thì nguồn cung từ lưới có thể bị động.

Phạm Hùng